Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera


Opera po ludzku

 

Czas czytania: ~5 min


HS99dqtrr1T5vGovmwrR7GMsEeUYwfVktM6kSBen2ZjG8BXwiYcNKtHtnRe4_operaoslo.jpg
12 kwietnia minie rok od otwarcia Opery Narodowej w Oslo. Zaprojektowany przez Snøhettę budynek zrobił w tym czasie spektakularną wręcz karierę, zdobywając uznanie na całym świecie i trafiając do ścisłego finału konkursu o nagrodę Miesa van der Rohe. Konkurs na projekt gmachu Opery Narodowej i Baletu został rozstrzygnięty w 2000 r. Podejmując decyzję o budowie siedziby tej instytucji, rząd norweski liczył na stworzenie nowego symbolu kraju oraz zwrócenie uwagi na młodą i mało na świecie znaną tamtejszą operę i balet. Obiekt miał być także początkiem regeneracji dawnych terenów portowych na półwyspie Bjørvika i przekształcania ich w dzielnicę kultury i sztuki. Oprócz kolejnych budynków instytucji kulturalnych mają tu również powstać biurowce i domy mieszkalne. W 2010 r. ruchliwa arteria biegnąca za budynkiem opery zostanie przeniesiona do tunelu pod fiordem, dopełniając transformacji tego terenu w przyjazną przestrzeń miejską. Opera jest największym, najnowocześniejszym i najbardziej rozpoznawalnym budynkiem teatralnym w Norwegii. Projektanci uznali, że świątynia sztuki powinna działać jak samowystarczalna, racjonalnie zorganizowana fabryka. Powinna być elastyczna i funkcjonalna, pozbawiona architektonicznego efekciarstwa, a jednocześnie monumentalna. Monumentalność ta nie wynika z wertykalności czy przepychu, ale tkwi w prostocie i horyzontalnej kompozycji budynku. U źródeł takiej formy leży koncepcja obiektu jako ucieleśnienia idei jedności, demokracji i wspólnej własności, a także chęć stworzenia atrakcyjnej przestrzeni publicznej. Kompozycja budynku bazuje na trzech podstawowych elementach – „falującej ścianie” otaczającej główną salę teatralną wewnątrz budynku, „fabryce”, czyli części mieszczącej zaplecze techniczne i „dywanie”, który jest przestrzenią publiczną na dachu opery. Każdemu z nich przypisany jest inny rodzaj materiału – odpowiednio drewno, metal i kamień. Uzupełnia je czwarty – szkło, które umożliwiło otwarcie budynku i pokazanie tego, co dzieje się „pod dywanem”. Do pokrycia dachu budynku i prowadzącej na niego rampy użyto białego włoskiego marmuru La Facciata. Sprawia on, że gmach opery odznacza się prostą elegancją i lśni w słońcu jak potężna góra lodowa. Układając marmurowe puzzle, wykorzystano różnej wielkości i grubości kamienne bloki, w efekcie czego na powierzchni kamiennej posadzki powstały niewielkie uskoki i progi, przywodzące na myśl nachodzące na siebie tafle lodu. Zastosowana na części elewacji aluminiowa okładzina, wykonana z paneli, jakie często pojawiają się na elewacjach fabryk i warsztatów, ma sprawić, że obiekt będzie trwały i solidny. Jednak i tu widać artystyczną inwencję – proste elementy zostały jednocześnie potraktowane jako dekoracja. Ich gładką powierzchnię pokrywa nawiązujący do tradycyjnych technik tkackich wzór utworzony z wypukłych i wklęsłych form. Dzięki takiemu rozwiązaniu, wygląd elewacji zmienia się wraz ze zmianą kąta patrzenia oraz intensywności i barwy światła. Na południe, zachód i północ budynek otwiera się wysokimi, szklanymi elewacjami foyer. Zapewniają one dostęp naturalnego światła, a także pozwalają przechodniom zaglądać do środka budynku. Kiedy zapada noc, opera zmienia swoje oblicze. Szklane ściany przestają być widoczne, a fasadą budynku staje się podświetlona, wewnętrzna ściana foyer. Korzystająca wcześniej z dziennego światła opera „oddaje” je teraz otoczeniu, występując w roli potężnej latarni. Wygięta ściana, będąca głównym elementem foyer, kryje za sobą główną salę teatralną. Pokryta jest okładziną z małych, dębowych listew o zróżnicowanych kształtach i ułożonych na różnych płaszczyznach. Ich nieregularny, pozornie przypadkowy układ tworzy fakturę kojarzącą się z korą drzewa i nadaje ścianie dynamiczny, zmienny wygląd. Służy też akustycznemu wytłumieniu holu. Wszystkie cztery materiały łączą się w wewnętrznym, niezadaszonym dziedzińcu opery, który otaczają szklane, drewniane i aluminiowe elewacje. W przyszłości atrium to ma się stać ogrodem pełnym bujnej roślinności. W głównej sali teatralnej dominującym materiałem jest drewno dębowe. Pokrywa ono podłogi, ściany, sufit oraz fronty balustrad balkonów. Pojawiło się tam z kilku powodów – ze względu na swoją trwałość, łatwość formowania i walory wizualne, a także dlatego, że jest ulubionym materiałem akustyków. Drewno zostało zabarwione amoniakiem, który nadał mu ciemny kolor nie tylko na powierzchni, ale na całej grubości. Było to niezwykle ważne, ponieważ drewniane elementy były kształtowane, docinane i dopasowywane na miejscu. Proces barwienia drewna miał miejsce w Polsce. Wykonanie balkonów, ze względu na duży stopień trudności, powierzono norweskim szkutnikom. Widownia głównej sali teatralnej mieści 1370 widzów i ma tradycyjną dla operowych audytoriów formę podkowy. Kształt ten uznano za najlepszy, by zapewnić stosunkowo niewielki dystans między widownią a aktorami, dobrą widoczność z każdego miejsca i, przede wszystkim, doskonałą akustykę. Niezwykle ważnym elementem sali teatralnej jest żyrandol w formie owalnego plafonu. Ma on szerokość 8,5 metra, długość 7 metrów i jest zrobiony z ręcznie ciętych szklanych kryształów oraz diod LED. Z jednej strony – jest on głównym źródłem oświetlenia widowni, z drugiej – ekranem akustycznym, rozpraszającym dźwięk i odbijającym go w stronę publiczności. I w końcu – tworzy wizualne zamknięcie sali oraz odwraca wzrok od znajdujących się nad nią przestrzeni technicznych i elementów konstrukcji. Pierwszy w dziejach Norwegii gmach Opery Narodowej musiał być wyjątkowy. I taki jest. Wysmakowana i prosta architektura idzie w parze z najnowocześniejszymi rozwiązaniami technicznymi, doskonałą akustyką i imponującym pod względem rozmiarów zapleczem technicznym i salami prób. By budynek był dopracowany pod każdym względem, podczas pracy nad nim Snøhetta współpracowała z wieloma artystami – przy projektowaniu dachu opery byli to Kristian Blystad, Kalle Grude i Jorunn Cannes, elementy aluminiowej okładziny zaprojektowały Astrid Løvaas i Kirsten Wagle, okładzinę ażurowej ściany w foyer – Olafur Eliasson, a kurtynę w głównej sali teatralnej – amerykańska artystka Pae White. Daniela Szymczak
RMeWGScSdpWrB3qeTYDnGgcAxZGsQqioQcXBPnXeFALTmrNYz2zuASTJbjqW_opera-dachoslo.jpg
VVLpBevcoGzeGqK5iZfiiCFOZp3mhfpEeTAazBk3Zz8WLWj8zBaj15IoqdFL_opera-2oslo.jpg
64EeZvGPmtyt22yTaEDMy1CMCWWeUaDHRNwXWcJz3sSJ5jJDmSO8GlCuW71M_opera-3oslo.jpg
aYFlddXW0UlPUaVgyKl5iKQcqfH10gCCnL8RMTqux8XTyUGn3etf1bSgaEWa_opera-4oslo.jpg
Knc2dHKCTnnKwz5T9KSckfXeUST3lwKLaCSBrwpFWnHQShbxx39eUHZP6hLL_opera-6oslo.jpg
494VqUsN7CySxLbqlEfEMSqvUQScShGG88fzoTM1Umdw5XZfL1PM70OMv8Yf_opera-7oslo.jpg
8OObtu2bJLAmCcMjWsl8E66sqEANOKFkxztd2vcb4p6ueol0nlwnO5LTQ3Vd_opera-8oslo.jpg
cxokJfh0eoONPnaQoTdSnWlQQGaUnLD4tZW13vvMP1yFguTfKGmM2e9VzaZE_opera-planoslo.jpg
DZw2NIOpeM8qR1tmI08AXUL0HW26Mx6ShE5MaQZ3aT8fK7PZz92D9mGYar1e_opera-9oslo.jpg

Brałeś udział w projekcie? Opowiedz nam swoją historię.

tagi

Architektura Roku Województwa Śląskiego 2018 – znamy wyniki konkursu architektonicznego
Architektura Roku Województwa Śląskiego 2018 – znamy wyniki konkursu architektonicznego

Architektura Roku Województwa Śląskiego 2018 oraz Najlepsza Przestrzeń Publiczna 2018 – to dwa konku ...

Horizone Studio projektuje w Krakowie
Horizone Studio projektuje w Krakowie

Horizone Studio jest odpowiedzialne za projekt architektoniczny zespołu sześciu domów jednorodzinnyc ...

Filharmonia w Jekaterynburgu nowy projekt architektoniczny od Zahy Hadid
Filharmonia w Jekaterynburgu nowy projekt architektoniczny od Zahy Hadid

Filharmonia w Jekaterynburgu – to jeden z nowszych projektów architektonicznych pracowni Zahy Hadid, ...

KOMENTARZE
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera