Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera


Dziura Bałki

 

Czas czytania: ~4 min


OARyA1GcPleZ2aW5U3i7HPWrbkRdVv22cPp0JJTbZ2zgahlrIhbu2yzViQIj_balka-tate-modern.jpg
Jeszcze do 5 kwietnia w Tate Modern można oglądać pracę Mirosława Bałki – „How It Is” („Jak to jest”). Zaproszenie Bałki – jako dziesiątego z kolei artysty – do stworzenia artystycznej instalacji w Hali Turbin – było jednym z najważniejszych wydarzeń ubiegłego roku w polskiej kulturze. Tym ważniejszym, że polski artysta zebrał niemal same pochlebne oceny. „The Times” stwierdził nawet, że praca polskiego rzeźbiarza jest najlepszą, jaka do tej pory została pokazana w Hali Turbin.

Umieszczony na dwumetrowych palach kontener ma 13 metrów wysokości i 30 metrów długości, a jego wewnętrzne ściany obite są aksamitem. Goście mogą przejść pod nim, słuchając odgłosów kroków dobiegających z wnętrza, albo wejść przez rampę do środka, gdzie czeka na nich czarne jak smoła wnętrze.

„Czarna otchłań” jaką stworzył Bałka, to konstrukcja z pogranicza rzeźby i architektury – potężna, stalowa skrzynia, w której zwiedzający zostają pozbawieni kontaktu z otaczającą rzeczywistością, znajdując się w tajemniczej, pozbawionej punktów odniesienia przestrzeni. W swojej pracy Bałka skupia się na jej zmysłowym odbiorze: „Wewnątrz instalacji wyostrzają się zmysły. Słychać jedynie echo kroków i czuć aksamitny dotyk ścian”. W ten sposób, „How It Is” tworzy doświadczenie przestrzeni – zarówno indywidualne, jak i wspólne, wynikające ze świadomości obecności innych – budowane za pomocą szerokiego zakresu doznań: dźwięków, kontrastu światła i cienia, emocji. Przestrzeń staje się tu namacalna, gęsta, osacza, przyprawiając o atak klaustrofobii.

Instalacja eksploruje wiodące tematy sztuki Bałki – pamięć, utrwalanie śladów oraz wątek Holocaustu. Aluzje są tu dosłowne – rampa prowadząca do wejścia skrzyni jest nawiązaniem do tej, która prowadziła do warszawskiego getta, a zamknięte wnętrze nawiązuje do wagonów, którymi wywożono Żydów do obozów koncentracyjnych w Treblince czy Auschwitz. Ale można się tu doszukać także odniesienia do sytuacji współczesnych imigrantów i dramatycznych warunków, w jakich podróżują, mając nadzieję na dotarcie do „lepszego świata”. Właśnie dlatego „czarna dziura”, jak nazwał instalację dziennik The Guardian, jest przerażająca i niepokojąca. Ale, co z kolei podkreślił The Times, mimo swoich ponurych, historycznych odwołań, jest jednocześnie piękna.

„How It Is” to kolejny projekt z tzw. Serii Unilever, czyli instalacji przygotowanych przez artystów specjalnie dla Hali Turbin, na zaproszenie kuratorów z Tate Modern. Jej sponsorem jest firma Unilever.
sAQlqppe6AsPpXMY5UDDqmQ9kCeL2LURhznQxeSIEJUyCYJhT7YMWWY5Mp2b_balka-auschwitzwieliczka.jpg
Wystawa Bałki została otwarta 13 października 2009 r. i potrwa jeszcze niewiele ponad miesiąc.

„How It Is” to nie pierwsza przygoda Mirosława Bałki z galerią Tate – w 1995 r. była tam prezentowana jego indywidualna wystawa „Dawn".

Podczas gdy londyńska ekspozycja dobiega końca, na placu Niepodległości w Krakowie można podziwiać inną pracę Bałki – „AuschwitzWieliczka”, przygotowaną dla czerwcowego Festiwalu Sztuk Wizualnych Art Boom. To pierwsza stała rzeźba tego artysty zrealizowana w przestrzeni publicznej w Polsce. Również w tym przypadku Bałka zmusza widzów do przejścia przez wykreowaną przez siebie przestrzeń – 17-metrowy, betonowy „tunel” o wysokości i szerokości 2,5 metra, w którego suficie wycięty został tytułowy napis. „AuschwitzWieliczka” to wynik refleksji na temat postępującego spłycania kultury popularnej. Jego symbolem stała się oferta jednego z krakowskich biur podróży, które przyciąga turystów obietnicą, że „w ciągu ośmiu godzin będą mieli możliwość zwiedzenia obozów zagłady Auschwitz i Birkenau, a następnie – przepięknych kopalń soli w Wieliczce, zwiedzanie których dostarcza wspaniałej rozrywki". Auschwitz i Wieliczka zlewają się w jedną atrakcję turystyczną, swojego rodzaju „Polskę w pigułce”. Prezentowana na pl. Niepodległości praca docelowo stanie przy ulicy Lipowej, przed budowanym Muzeum Sztuki Współczesnej na Zabłociu.

Podepnij swój artykuł

tagi

Dom jednorodzinny JRV2 z drewna i betonu ze studia de.materia
Dom jednorodzinny JRV2 z drewna i betonu ze studia de.materia

Projekt architektoniczny tego domu jednorodzinnego zdeterminowało jego położenie: na stoku skarpy, n ...

Budynek jako pomnik
Budynek jako pomnik

Budynek – pomnik, miejsce pamięci połączone z dziełem architektonicznym – to pomysł, który nie jest ...

Mies van der Rohe Award: polskie nominacje
Mies van der Rohe Award: polskie nominacje

EU Prize for Contemporary Architecture - Mies van der Rohe Award – to najważniejsza nagroda architek ...

KOMENTARZE
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera