Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera


Konstrukcja vs destrukcja

 

Czas czytania: ~6 min


TOubkFDB5iZochAxVmxxCBVlzrNZXVLLzPglxqmJGKtqlXsdt5sSTqlQAsvK_dovecotestudio.jpg

Romantyczni artyści lubowali się w widoku ruin – pełnych tajemnic, pobudzających wyobraźnię świadków przeszłości, którym nie udało się oprzeć destrukcyjnemu działaniu czasu. Ale nie tylko romantycy dostrzegali tkwiący w nich urok. Potencjał starych, zrujnowanych murów okazuje się kuszący także dla współczesnych architektów. Tyle że zamiast ograniczać się do ich kontemplacji, traktują je raczej jako punkt wyjścia dla nowych interwencji. Budynki powstające w efekcie takich działań są niezwykłym, pełnym napięcia zderzeniem historii ze współczesnością, starych murów z nowoczesnymi materiałami, zwycięstwem konstrukcji nad destrukcją.

Popularność architektonicznych adaptacji jest wynikiem rosnącej świadomości i szacunku dla tego, co zastane, a także dążenia do zachowania dziedzictwa kulturowego w twórczy sposób nie wykluczający mądrych interwencji w zachowaną tkankę architektoniczną. Burzenie, by na gołym kamieniu stawiać nowe obiekty, stało się po prostu niemodne, tym bardziej, że stare budynki, a nawet ich ruiny ze świetnym skutkiem można adaptować do nowych celów, dostosowując do współczesnych funkcji i potrzeb dzisiejszych użytkowników – zarówno w przypadku gmachów publicznych, jak i inwestycji prywatnych.

awHbZCK7pW2T3Hze3SHwGvBai7tRBMUhxru9Nr1MT1gD8hDUjJMSydtwtXzr_dovecotestudio-2.jpg


Ze względu na dużą dostępność masowo popadających w ruinę budynków poprzemysłowych, są one jednym z częściej adaptowanych obiektów, zyskując nowe funkcje jako centra kultury, biznesu i miejskiego życia. Przykładem takiej metamorfozy jest zaprojektowana przez biuro Jacquesa Herzoga i Pierre'a de Meurona Elbphilarmonie w Hamburgu – jeden z najbardziej spektakularnych i najbardziej skomplikowanych obiektów realizowanych w Europie w ostatnich latach. Szklana konstrukcja filharmonii powstała bowiem na dachu dawnego magazynu portowego zbudowanego w 1963 r. na podstawie koncepcji Wernera Kallmorgena. Projektując nowy gmach, Herzog i de Meuron postawili na śmiałą konfrontację tradycji i nowoczesności – zestawienie monumentalnego budynku z czerwonej cegły z nadbudowaną na nim nowoczesną, szklaną, lekką i chłodną strukturą. Obiekt, którego otwarcie zaplanowano na 2013 r., jeszcze w trakcie budowy zyskał status symbolu rewitalizacji terenów portowych Hamburga i wizytówką całego założenia Haffen City.

aH8gjNaRdAIWlPlsS8XZ1JOgBGZLGJ9wTJwHmL4USP90aUiMeab4hnMaAUMJ_cabrela-house-orgnica-arquitectura.jpg

Adaptowanie pozostałości dawnych budynków do nowych potrzeb wymaga inteligentnego i wrażliwego podejścia do zastanej struktury i materiału, z jakiego została zrobiona. Kluczową kwestią wydaje się zrozumienie, w jaki sposób możliwe jest jej zachowanie przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa i spełnieniu nowoczesnych standardów. Częstą praktyką jest dążenie do zachowania choćby fragmentów niegdysiejszych zabudowań w oryginalnej formie i uzupełnienie ich o współczesny 'implant' – nową konstrukcję, która mieści zasadniczą przestrzeń użytkową. Takie działania dotyczą najczęściej 'resztek' budynków, które stanowią integralny element otoczenia, a ich zachowanie służy harmonijnemu wpisaniu nowych obiektów w historyczny kontekst.

ZdVzsBSuSgsIlVYT27fx53RRFa1nDVbv5rrEER7TVhHRWM4SKu8GrUp0Jntn_cabrela-house-orgnica-arquitectura-2.jpg

Na taką metodę postawili architekci z londyńskiego biura Haworth Tompkins projektując pracownię i dom dla gości kampusu muzycznego Snape Maltings na wybrzeżu Suffolk w Wielkiej Brytanii. Dovecote Studio – jak sama nazwa wskazuje – powstało w ruinach wiktoriańskiego gołębnika. W resztki XIX-wiecznych murów wstawiona została nowa konstrukcja ze stali kortenowej, która zajmuje tyle samo miejsca, co oryginalny budynek i także ma spadzisty dach. Stalowe płyty, z których zbudowany jest dom, zostały na miejscu zespawane, a następnie umieszczone za pomocą dźwigu w ceglanej skorupie. Zastane ruiny pozostały niemal nietknięte, a proces ich starzenia nie został sztucznie zatrzymany. Zachowane zostały istniejące otwory okienne, a nawet rośliny, które zdążyły się już zadomowić w starych murach. Interwencję ograniczono do naprawienia kilku ubytków zagrażających stabilności obiektu.

IJoVmqmk6KYYlZ01fwyKV0r8qwmPskRtNeZCl71xnCUrkQ6Na5BTZYqawm4Q_elbphilharmonie-herzog-de-meuron.jpg

W ciekawy sposób stare, kamienne mury wykorzystali także architekci z pracowni Orgânica Arquitectura projektując dom mieszkalny w miejscowości Sintra w Portugalii. Dostawiając nową bryłę o stalowej konstrukcji umieścili ją w pewnej odległości od oryginalnych ścian, a powstałą w ten sposób przestrzeń wykorzystali jako kameralny, osłonięty dziedziniec, na który wychodzi przeszklona na całej wysokości elewacja nowego domu.

NBKly1CgHNIUblOeRO2uQgMfHjce5EYqMAHDgDbntXgBu9AeHFI0nDFmK1vW_house-in-charrat-clavienrossier.jpg

Nawet jeśli zastana struktura jest w tak złym stanie, że nie nadaje się do renowacji, architekci dążą często do zachowania przynajmniej jej fragmentu, by w ten sposób zachować ducha miejsca. Kolejnym przykładem takiej metody jest adaptacja budynków dawnej stajni na pracownie duńskich artystów, którą zaprojektowali architekci z biura Svendborg Architects. W zastane mury stajni wpisali oni nową bryłę nakrytą przeskalowanym, spadzistym dachem, w którym umieszczono świetliki zapewniające dobre doświetlenie wnętrz. Kontrast między czarną powierzchnią nowej struktury pokrytej anodowanym aluminium a białymi ścianami pozostałymi po dawnym obiekcie nadaje budynkowi dynamiczny, unikatowy charakter, podkreślając jednocześnie tradycyjną estetykę otaczających zabudowań nakrytych słomianymi dachami.

iuflwrAQX3MQnHQNfOBroBHiJQZIuJnV0n4c1gn6cq1nrjKgV8WHeKYye4b2_house-in-charrat-clavienrossier-2.jpg

Projektując dom w Charrat w kantonie Valais szwajcarskich Alpach architekci z genewskiej pracowni Clavienrossier zmuszeni byli do wyburzenia większej części zastanych murów, pozostawiając jedynie część elewacji starego domu i sąsiadującej z nim stodoły, oryginalne podłogi i piwnice. Zasadnicza interwencja polegała na zastąpieniu pierwotnych, dwuspadowych dachów dwoma betonowymi, fasetowo ukształtowanymi bryłami mieszczącymi dodatkowe kondygnacje mieszkalne. Jasny kolor i gładkie powierzchnie ich ścian tworzą zdecydowany, intrygujący kontrast z szarymi, kamiennymi murami.

BglAMgmUmqOauz8PDpA62iJMK1wW0pNo5clOjSAQChReulCUoxUqmOD4BYEg_studio-svendborg-architects-fot-ole-hein.jpg

Imponującym przykładem wykorzystania średniowiecznych murów jest z kolei rozbudowa muzeum sztuki nowoczesnej w zamku Moritzburg w niemieckim Halle zaprojektowana przez architektów z hiszpańskiej pracowni Nieto Sobejano Arquitectos. Zamek Moritzburg to przykład typowej dla terytorium Niemiec gotyckiej architektury militarnej z XV wieku. Mimo burzliwej historii, budynek w znacznej części zachował oryginalną strukturę: zewnętrzne mury, trzy z czterech okrągłych wież w narożnikach oraz centralny dziedziniec. Częściowo zburzone w czasie wojny trzydziestoletniej w XVII wieku północne i zachodnie skrzydło nadały mu charakter romantycznych ruin, który został zachowany do dziś. Aż do teraz nie przeprowadzono też żadnych kompleksowych prac mających na celu rozbudowę muzeum, które mieści się w ruinach zamku od 1904 r.

4OLnUCUnBmEHpj551rOcGHX7FjInUOZrCvQ5vduRtoZKxzXbDkoyvZNYTDgI_studio-svendborg-architects-fot-ole-hein-2.jpg

Koncepcja Nieto Sobejano Arquitectos bazowała na prostej, czytelnej idei. Jej zasadniczym elementem było nakrycie obiektu nowym dachem pomyślanym jako potężna, 'połamana' platforma, która unosi się i opada, pozwalając naturalnemu światłu wpadać do wnętrz. Do tej konstrukcji podwieszono nowe przestrzenie ekspozycyjne, uwalniając parter od podziałów na galerie. Oprócz dachu, powstały dwa nowe piony komunikacyjne – pierwszy w skrzydle północnym, drugi w nowej, współczesnej wieży wysokiej na 25 metrów i wzniesionej w miejscu dawnego, zburzonego bastionu. Kanciaste formy nowego dachu i wieży pokrytej metalową okładziną kontrastują z nieregularnym kształtem zastanej struktury, podkreślając współczesny charakter architektonicznej interwencji. Inspiracją dla nich była chluba kolekcji muzeum – zbiór malarstwa niemieckich ekspresjonistów, przede wszystkim Lyonela Feiningera z grupy Die Brücke.


Podepnij swój artykuł

tagi

Mies van der Rohe Award: polskie nominacje
Mies van der Rohe Award: polskie nominacje

EU Prize for Contemporary Architecture - Mies van der Rohe Award – to najważniejsza nagroda architek ...

Nowy obiekt architektoniczny od Art-Projekt
Nowy obiekt architektoniczny od Art-Projekt

Szkoła i przedszkole przy ul. Twardowskiego w Stargardzie – to pierwszy obiekt architektoniczny, pow ...

Rusza XI edycja Plebiscytu Polska Architektura XXL - czekamy na zgłoszenia realizacji
Rusza XI edycja Plebiscytu Polska Architektura XXL - czekamy na zgłoszenia realizacji

Zapraszamy do udziału w jedenastej edycja Plebiscytu Polska Architektura XXL, którego celem jest wsp ...

KOMENTARZE
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera