Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera


Architektki nowoczesnej Polski

 

Czas czytania: ~3 min


UGaY349v3wv08SFyzs07B36ZbhAxCkZxk4EUseuAPigXrXFiYOiEZCo0bboU_jadwiga-grabowska-kosciol-odkupiciela-swiata.jpg

Fot. Jadwiga Grabowska-Hawrylak, Kościół Odkupiciela Świata; zdjęcie: Anna Cymer

Od blisko pół wieku (dokładnie od 1966 roku) przyznawana jest Honorowa Nagroda SARP. Laur, wręczany w uznaniu całokształtu twórczości i życiowych dokonań jest jedną z najważniejszych, jeśli nie najważniejszą nagrodą, jaką w Polsce może otrzymać architekt. Od początku istnienia nagrody odebrało ją już ponad pół setki architektów (niekiedy nagroda przyznawana jest duetom lub nawet większym zespołom, jak np. pracowni JEMS), a w tym tylko cztery kobiety. Na dodatek dwie z nich wyróżniono wspólnie z mężami, z którymi pracowały w duecie. Choć zawód architekta jest nadal mocno zmaskulinizowany, to dziwne, że w czasie pół wieku tylko cztery panie zasłużyły na wyróżnienie ich dorobku. Ale tym bardziej warto pamiętać ich nazwiska.

MabdSYAIEkQBAUla022RDCz3cYcqgIe7mxnz1A4hi6UZjZsrHLhWYUB3wDEW_jadwiga-grabowskaprzy-placu-grunwaldzk.jpg

Fot. Jadwiga Grabowska-Hawrylak, osiedle przy Placu Grunwaldzkim; zdjęcie: Anna Cymer

Pierwszą laureatką Honorowej Nagrody SARP była Jadwiga Grabowska-Hawrylak. Laur przyznano jej w 1974 roku. Pracująca we Wrocławiu projektantka znana jest przede wszystkim jako autorka osiedla przy Placu Grunwaldzkim (1967-1975), zwanego potocznie „Manhattanem” lub „sedesowcami”. Poza tym oryginalnym zespołem mieszkaniowym architektka zaprojektowała we Wrocławiu też m.in. blok z mieszkaniami dwupoziomowymi, tzw. mezonetowiec przy ul. Kołłątaja, Dom Naukowca przy Placu Grunwaldzkim czy kościół pw. Odkupiciela Świata przy ul. Bałtyckiej.

t7zqwjXqjwUZCTyfFIXW11CSx9N8PHmsEiy25DxgJeEvUXShU0E06O94BigO_halina-skibniewska-osiedle-szwolezerow.jpg

Fot. Halina Skibniewska, osiedle Szwolezerów, zdjęcie: Anna Cymer

tn50tMs3BUnsRcKnkVOry7Jsot2HbTcBEcwbmh39LE3iR7BrRXadQzoWbHj8_halina-skibniewska-osiedle-szwolezerow-2.jpg

Fot. Halina Skibniewska, osiedle Szwolezerów, zdjęcie: Anna Cymer

Cztery lata później Honborową Nagrodę SARP odebrała Halina Skibniewska, architektka, wykładowczyni i polityczka (posłanka i wicemarszałkini Sejmu w latach 1971–1985). Do historii architektury przeszło zaprojektowane przez nią w Warszawie osiedle Sady Żoliborskie, kameralne, zatopione w zieleni, starannie przemyślane, by zapewnić mieszkańcom maksimum komfortu mimo niewielkiego metrażu lokali. Zblizone kształtem do sześcianu bloki poza otwarciem na zieleń miały w atrakcyjny wizualnie sposób opracowane elewacje. Według podobnej idei Skibniewska zaprojektowała też inne warszawskie osiedle – Szwoleżerów, którego przestrzeń pomiędzy blokami urozmaicono rzeźbami oraz liczną małą architekturą.

H8JV3Uk6jBG8IjPnVjjkrV57U8NW9UEv3cq12xvqs55sDvCkHUVgliG7kT9Q_hanna-adamczewska-wejchert-osiedle-b-w-tychach.jpg

Fot. Hanna Adamczewska-Wejchert, Osiedle B w Tychach; zdjęcie: Anna Cymer

vXHZFbrKCQgAJtie63SUjSmAfzoXK57sICchhZLQeSLmcK2DbDUKdgY8gWu3_hanna-wejchert-plac-baczynskiego-w-tychach.jpg

Fot. Hanna Adamczewska-Wejchert, Plac Baczyńskiego w Tychach; zdjęcie: Anna Cymer

W 1982 roku Honorową Nagrodę SARP przyznano Hannie Adamczewskiej-Wejchert i Kazimierzowi Wejchertowi, twórcom jednej z najważniejszych urbanistycznych realizacji w dziejach polskiej architektury, czyli miasta Tychy. Małżeństwo architektów i urbanistów nad projektami tego śląskiego miasta pracowało blisko pół wieku – od narodzin jego idei w 1951 roku aż do lat 90. Oboje zaprojektowali urbanistykę miasta (ich propozycja zdobyła pierwszą nagrodę w konkursie), przy opracowywaniu poszczególnych budynków pracowali sporadycznie – ich autorstwa jest zabudowa osiedla B wraz z Placem Baczyńskiego.

67ysysvkFLSkN7HRqik9FtPLwNOJ96oggU4ywvVdvoBroqnICKowQ6y1Xt1P_malgorzata-handzelewicz-waclawek-dom-chlopa.jpg

Fot. Małgorzata Handzelewicz-Wacławek, Dom Chłopa; zdjęcie: Anna Cymer

oOESFAsqryGPRTJfNtHhrgNPsvaEy0pryNmrm2glzPPpLh2mF3XlaACLZ72p_malgorzata-osiedle-targowekfotwik.jpg

Fot. Małgorzata Handzelewicz-Wacławek, Osiedle Targówek; zdjęcie: Wikipedia

Pięć lat później najważniejszy laur dla polskiego architekta odebrała Małgorzata Handzelewicz-Wacławek (nagrodę przyznano także pośmiertnie jej mężowi, Zbigniewowi Wacławkowi). Absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej przez wiele lat pracowała z Bohdanem Pniewskim – zarówno prz projektach architektonicznych, jak i na uczelni. Wspólnie z Pniewskim zaprojektowała jedną z najważniejszych realizacji w swoim dorobku, czyli warszawski Dom Chłopa (dziś Hotel Gromada); współpracowała przy projektach budynków Sejmu, przy odbudowie i rozbudowie gmachu Teatru Wielkiego czy Banku Narodowego. Z mężem architekta zaprojektowała m.in. kilka osiedli mieszkaniowych, m.in. warszawski Targówek, kościół pw. Niepokalanego Serca Maryi w Otwocku – Śródborowie czy siedzibę Sądu Powiatowego w Olkuszu.

Od prawie trzydziestu lat SARP nie uhonorował żadnej architektki swoją nagrodą. Czy rzeczywiście nie ma wśród praktykujących projektantek następczyń wymienionych wyżej pań?


Podepnij swój artykuł

tagi

Nagroda Roku SARP – oto laureaci
Nagroda Roku SARP – oto laureaci

Nagroda Roku SARP – to laur prestiżowy i ceniony, przyznawany obiektom, które jury uznało za najleps ...

Dom z dwoma salonami
Dom z dwoma salonami

Dom z dwoma salonami – to dzieło pracowni dd Architekci. Autorzy projektu otrzymali niełatwe zadani ...

Agencja reklamy FUX – w industrialnym klimacie
Agencja reklamy FUX – w industrialnym klimacie

Agencja reklamy FUX swoją siedzibę ma na terenie strefy ekonomicznej Nowe Gliwice, utworzonej na ter ...

KOMENTARZE
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera