Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera


Zawrót głowy

 

Czas czytania: ~8 min


TT0Plw1XT25zL2RS6cvDhdrQFaSszPYscg0vjizNJTEWVWe0G4NhwgiU6EEf_tvp-2.jpg
Kicz i architektoniczna groteska, jak chcą jedni, czy fascynujący pałac ze szkła, jak twierdzą drudzy? W plebiscycie zorganizowanym przez Dziennik został niemal jednogłośnie okrzyknięty gargamelem polskiej architektury XXI wieku, a wśród określających go epitetów często pojawiają się słowa: chaotyczny, przesadzony, kakofoniczny. Ale są także głosy wskazujące na zawartą w nim siłę symbolu i podkreślające, że niestandardowa forma obiektu jest dowodem odwagi architekta, który nie boi się wcielać w życie swoich śmiałych wizji. Jedno jest pewne – dawno nie było w Polsce budynku, który wzbudzałby tyle emocji, co nowa siedziba TVP zaprojektowana przez pracownię DiM’84 Czesława Bieleckiego. Nowy gmach Telewizji Polskiej został oddany do użytku w styczniu 2009 roku – po 11 latach od wykonania pierwszego szkicu budynku. W tym czasie kilkakrotnie zmieniał się wykonawca, a koszt inwestycji wzrósł z początkowo zakładanych 40 do 190 milionów złotych. Usytuowany przy zbiegu ulic J. P. Woronicza i Samochodowej budynek swoją skalą, mnogością form i inspiracji oraz różnorodnością materiałów może przyprawić o architektoniczny zawrót głowy. Ale może instytucja taka jak Telewizja Polska potrzebuje prawdziwie widowiskowej siedziby. Poniżej przedstawiamy przygotowany przez Czesława Bieleckiego opis budynku wraz z dołączonymi przez niego opiniami przedstawicieli świata kultury i mediów. Jednocześnie, zapraszamy naszych Czytelników do dyskusji i przesyłania własnych przemyśleń na temat tego, jakże znaczącego, obiektu.
r8KLVTb95AVhgldT826HDn3gcPkfupB8BvrByisrdNCkFBhcAfbOfr2AnZYO_tvp-3.jpg
Opis autorski W POSZUKIWANIU ZNACZEŃ Projekt nowej siedziby Telewizji Publicznej zdobył I nagrodę w konkursie SARP na przekształcenie kompleksu TVP SA połączone z budową dwóch nowych gmachów: budynku redakcyjno-biurowego B i wideoteki narodowej. Konkurs był jednocześnie początkiem biegnącej dwutorowo ewolucji projektu. Inwestor żądał zmian funkcjonalnych, w szczególności rezygnacji z miedzianego dachu nad hallem wejściowym, powodującego niedoświetlenie części pomieszczeń biurowo-redakcyjnych i innego skonfigurowania w przestrzeni sal konferencyjnych i recepcyjnych. W opracowaniu pokonkursowym zaproponowaliśmy połączenie siedziby kierownictwa TVP z budynkiem studiów nagraniowych. Chcieliśmy stworzyć dominantę w pejzażu miasta, która byłaby rozpoznawalna jako symbol mediów i czytelnie wprowadzała publiczność do istniejącego już kompleksu. Budynek rozwija się na planie koła: w połowie jest zamkniętą, klasycyzującą rotundą pokrytą kamiennym płaszczem, w drugiej połowie – otwartą na narożniki ulic szklano-metalową rzeźbą z posągiem Wiktora w centrum. Dominantą narożną i symbolem TVP jest szklana Wieża Babel, do której przylega Arka mieszcząca studio otwarte. Wejściowy hall przykryty jest falującym szklanym dachem. Budynek włączony jest mostowymi łącznikami w istniejącą zabudowę. Zamieszczone obok głosy twórców różnych dziedzin, pisarzy i intelektualistów pokazują, że nasz budynek budzi emocje i skłania do refleksji. I to niezależnie, czy odbiorcą jest historyk architektury Joseph Rykwert, dziennikarka i producentka BBC Julia Rooke, wybitni zachodni architekci Francois Mentha i Ugo Brunoni, czy kompozytor Michał Lorenc.
udk5f9i1VSVViGR8C99b9I5l3Uj5UtCSqGYmcziRWFoeVonIA63sRyvdMa7J_tvp-5.jpg
Opinie komentatorów zaproszonych przez biuro DIM'84 „Budując zmieniamy otoczenie. Przekształcamy przestrzeń komponując elementy pełne i tworząc nowe „pustki urbanistyczne”. Wieża Telewizyjna w Warszawie, dzieło Bieleckiego, jest tego przykładem. Położenie i wyraz bryło różnej morfologii nadajątożsamośćtej budowli. Pismo architektoniczne Bieleckiego gra formami, znakami, cieniami i światłem w poszukiwaniu związku świata wyobrażonego z tym, co dzieje sięi powstaje w wieży. Jest to z jednej strony sposób afirmacji symboliki instytucji, a z drugiej – wzmocnienie jej obecności i podkreślenie miejsca.“ Ugo Brunoni, architekt „Nowy budynek TVP w Warszawie przeciwstawia się otaczającym go banalnym biurowcom jak dźwięk pobudki. Zazdroszczędziennikarzom i technikom, którzy będąchodzićdo pracy przez wspaniały dziedziniec i wielki, gościnny hol tworzące najbardziej ekscytującąprzestrzeńw Polsce. Mam nadzieję, że ten budynek będzie podnosiłna duchu a tym samym wpływałna polskątelewizję.“ Joseph Rykwert, historyk architektury „Ta niezwykła budowla stoi w otoczeniu ponurych form użytkowych minionego czasu. Wrażenie jest takie, że obie rzeczywistości do siebie nie pasują, i że tego budynku nie powinno tam być. Ale na szczęście jest! Jego dynamiczna konstrukcja budzi wszystko do życia. Wielka odwaga autorów, pomysłowość, a zwłaszcza błogosławiona nieświadomość własnej artystycznej przeszłości, sprawiają, że dzieło kojarzy mi sięz wielkim utworem Gavina Bryars'a: "Jesus Blood Never Failed Me Yet". W obu sytuacjach prawdziwa sztuka powstała bez wysiłku, jakby mimochodem, stając siępo prostu spełnionym marzeniem artystów.” Michał Lorenc, kompozytor „Ten zdumiewający i widowiskowy pałac ze szkła umiejscawia Warszawę na mapie jako ważne i tętniące życiem europejskie miasto. Budzi również wizje tego jak Warszawa mogłaby wyglądać, gdyby nie szereg tragedii jakie miały tu miejsce od 1939 r. ” Julia Rooke, dziennikarka i producentka BBC „Uderzające są siła i rygor nowej zabudowy w harmonii z istniejącym centrum i z miastem. Dzieło łączy jednolitość strukturalną z rozmyślną różnorodnością materiałów z przewagą szkła. Granit dziedzińca wiąże mocniej budowlę z podłożem. Każdy szczegół jest wynikiem głębokiej refleksji w duchu pełnej swobody. Różnorodność materiałów i bogactwo plastyczne układu kontrastujących brył, niekiedy wysoce symbolicznych (jak aluzja do Arki i Wieży teatralnie nakładających się na siebie) w niczym nie zakłócają wewnętrznego porządku. Jasna koncepcja struktury i komunikacji pozwala wprowadzać z czasem zmiany związane ze specyfiką i złożonością telewizji. Pochwała głoszonej przez Bieleckiego architektury eklektycznej wyraża się tutaj z wielką wrażliwością kulturalną.” Francois Mentha, architekt
Pb3Ilnl63Kv2746r2aJxCCjbqL3TOuuH0D4HF8OD7kqO6NLytMzk2xBOHVqZ_tvp-6.jpg
SYTUACJA WYJŚCIOWA Pełen cykl projektowania przechodziliśmy w trudnym dialogu z inwestorem. Mieliśmy do czynienia z instytucją poddaną presjom politycznym. Licząc od pierwszego szkicu do oddania jej użytkownikom, nowa siedziba TVP powstawała 11 lat. Nikt poza służbami inwestycyjnymi (zobligowanymi wyłącznie do nadzoru kwestii techniczno-finansowych) nie interesował się budynkiem wysokości dwunastu kondygnacji, średnicy ponad sześćdziesięciu metrów, którego podstawowy program użytkowy wynosi 15 000 m2, a z obiektami towarzyszącymi (wielopiętrowym parkingiem) zamyka się w powierzchni dwuipółkrotnie większej. Niemal trzy lata zajęło projektowanie od fazy studium po projekty budowlany i wykonawczy. Z półtorarocznym opóźnieniem inwestor zgodził się na warunek Zarządu Dróg Miejskich, że budując biurowiec na terenie naziemnego parkingu trzeba zaprojektować też wielopoziomowy parking, zaspokajający potrzeby w tym zakresie. W wyniku tej decyzji obok centrycznej bryły budynku powstał podziemny i nadziemny garaż na ponad 800 stanowisk. INSPIRACJE I NAWIĄZANIA Przy projektowaniu siedziby TVP naszą ambicją było wpisanie własnego myślenia o architekturze w nurt globalnych poszukiwań. Świadomie inspirowaliśmy się Wieżą Babel jako popularnym symbolem globalnych mediów i czerpaliśmy z niezrealizowanego projektu Władimira Tatlina z początku ubiegłego wieku. Chcieliśmy, żeby w budynku były czytelne dwie warstwy o dwóch fakturach: klasycyzująca kamienna i nowoczesna – metalowo-szklana. Staraliśmy się użyć takiej retoryki i konwencji, które będą dostosowane do tematu i miejsca. ROZKŁAD BUDYNKU Podstawę finalnej formy budynku stanowił projekt konkursowy, ale w realizacji zmieniło się właściwie wszystko, poza, nieco skorygowanym, układem funkcji i centryczną formą, którą pracownicy TVP ochrzcili jako koloseum. Analiza otoczenia i korekta programu doprowadziły do rozwinięcia projektu w stronę wyraźnej dwoistości. Fasadę zewnętrzną wykonano z kamienia i podkreślono na krańcach rotundy jej, sztuczną oczywiście, grubość. Przerywa tę regularną bryłę szklisto-metaliczna, falująca powłoka, rozwijająca się wokół geometrycznego środka budynku. Jest ona oczywistym śladem fascynacji projektami Franka Gehry'ego. Tyle, że dynamiczne bryły nie przekraczają w swojej swobodzie rygorów tradycyjnej stereometrii. Skomplikowane formy są kombinacją prostych brył – stożka z linią śrubową, walca itp. Budynek umieściliśmy na wznoszącym się placu. Wzór jego posadzki czerpie z japońskiego motywu dekoracyjnego – rysunku tuszem obrazującego falowanie. W strefie wejściowej umieściliśmy dwie tradycyjne rzeźby połączone z fontannami: glob ziemski wyłaniający się ze skał (inspirowany rzymską fontanną di Trevi) i posąg Wiktora – dorocznej nagrody Akademii Telewizyjnej. Chcieliśmy, aby w tle abstrakcyjnej rzeźby, jaką tworzy front budynku, odnaleźć można było także tradycyjne, figuralne rzeźby w skali człowieka. Modus podkreślający funkcję medialną wyraża otwartość na publiczność. Od placu w narożniku ulic Woronicza i Samochodowej, przez roztańczone bryły przy wejściu na wielopoziomowy hall, z którego schodami ruchomymi wjeżdżamy na poziom kładek, łączących go z całym kompleksem TVP – budynek otwiera się na widza i uczestnika. MIEJSCE I KONTEKST Otoczenie inwestycji było i pozostało deprymujące. Zespół zabudowy TVP i Polskiego Radia robi wrażenie pilnie strzeżonego terenu przemysłowego. Istotnie, dalej rozciąga się dawna dzielnica przemysłowa – Służewiec – podlegająca w ostatnich latach dynamicznym przekształceniom. Budynek TVP jest zaledwie początkiem przemian ogromnego kompleksu. Z tego względu nasz projekt, mający symbolizować zmiany, został umieszczony możliwie blisko narożnika ulic Woronicza i Samochodowej, aby w nowy sposób wprowadzać widza i uczestnika w zabudowę TVP. Projektując budynek instytucji publicznej, jaką jest TVP, uważałem, że powinien on spełniać rolę symbolu, nieść za sobą nowe znaczenia i odwoływać się do tradycji. Mam przekonanie, że wobec globalnych nurtów jako architekci tu i teraz powinniśmy nadawać architekturze polską tożsamość, jak miało to miejsce w II Rzeczpospolitej. Szukałem znaczeń w dialogu z przeszłością. Dopiero przyszłość pokaże, czy ją znalazłem. Czesław Bielecki fot: DiM'84
rDLrQKkO58M9mPRL6lPc9GM8Rs7qnr1MTwufinpNiucBXKezL5fDZ4FqE7pa_tvp-7.jpg
62tqp6jQ7lF8QwqIfOdmIKmVINvEiqXJFQLcB88ebbhE387QMz19MY0dIgmR_tvpsytuacja1.jpg
pPEdxFTMlww4RCegaz1n7x9VgiKvAAoQ0aOSSgW0tnJuNEbJzDnkjEnpuYhh_tvpprzekrbb.jpg
0SNY18AsRuVEmkqoULSEw7yBSCQJRy5ysXK7S6ARSdNLPPugiMO5rnTIplHl_tvpprzekraa.jpg
YiavwZMwKAmX6CBG5cVyQSg8j12akvLQm4mws6sQxxcvrvm9TL5wEY41XaNk_tvpparter.jpg
xsFeAAf9aeLvJ3spEcr9EyfCsyHsHRn1nEwNHVHBaLtiALCBp9GbKJ7ZWDC5_tvpbiurowa.jpg

Brałeś udział w projekcie? Opowiedz nam swoją historię.

tagi

Dom jednorodzinny JRV2 z drewna i betonu ze studia de.materia
Dom jednorodzinny JRV2 z drewna i betonu ze studia de.materia

Projekt architektoniczny tego domu jednorodzinnego zdeterminowało jego położenie: na stoku skarpy, n ...

Budynek jako pomnik
Budynek jako pomnik

Budynek – pomnik, miejsce pamięci połączone z dziełem architektonicznym – to pomysł, który nie jest ...

Mies van der Rohe Award: polskie nominacje
Mies van der Rohe Award: polskie nominacje

EU Prize for Contemporary Architecture - Mies van der Rohe Award – to najważniejsza nagroda architek ...

KOMENTARZE
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera