Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera


Zawrót głowy

 

Czas czytania: ~8 min


TT0Plw1XT25zL2RS6cvDhdrQFaSszPYscg0vjizNJTEWVWe0G4NhwgiU6EEf_tvp-2.jpg
Kicz i architektoniczna groteska, jak chcą jedni, czy fascynujący pałac ze szkła, jak twierdzą drudzy? W plebiscycie zorganizowanym przez Dziennik został niemal jednogłośnie okrzyknięty gargamelem polskiej architektury XXI wieku, a wśród określających go epitetów często pojawiają się słowa: chaotyczny, przesadzony, kakofoniczny. Ale są także głosy wskazujące na zawartą w nim siłę symbolu i podkreślające, że niestandardowa forma obiektu jest dowodem odwagi architekta, który nie boi się wcielać w życie swoich śmiałych wizji. Jedno jest pewne – dawno nie było w Polsce budynku, który wzbudzałby tyle emocji, co nowa siedziba TVP zaprojektowana przez pracownię DiM’84 Czesława Bieleckiego. Nowy gmach Telewizji Polskiej został oddany do użytku w styczniu 2009 roku – po 11 latach od wykonania pierwszego szkicu budynku. W tym czasie kilkakrotnie zmieniał się wykonawca, a koszt inwestycji wzrósł z początkowo zakładanych 40 do 190 milionów złotych. Usytuowany przy zbiegu ulic J. P. Woronicza i Samochodowej budynek swoją skalą, mnogością form i inspiracji oraz różnorodnością materiałów może przyprawić o architektoniczny zawrót głowy. Ale może instytucja taka jak Telewizja Polska potrzebuje prawdziwie widowiskowej siedziby. Poniżej przedstawiamy przygotowany przez Czesława Bieleckiego opis budynku wraz z dołączonymi przez niego opiniami przedstawicieli świata kultury i mediów. Jednocześnie, zapraszamy naszych Czytelników do dyskusji i przesyłania własnych przemyśleń na temat tego, jakże znaczącego, obiektu.
r8KLVTb95AVhgldT826HDn3gcPkfupB8BvrByisrdNCkFBhcAfbOfr2AnZYO_tvp-3.jpg
Opis autorski W POSZUKIWANIU ZNACZEŃ Projekt nowej siedziby Telewizji Publicznej zdobył I nagrodę w konkursie SARP na przekształcenie kompleksu TVP SA połączone z budową dwóch nowych gmachów: budynku redakcyjno-biurowego B i wideoteki narodowej. Konkurs był jednocześnie początkiem biegnącej dwutorowo ewolucji projektu. Inwestor żądał zmian funkcjonalnych, w szczególności rezygnacji z miedzianego dachu nad hallem wejściowym, powodującego niedoświetlenie części pomieszczeń biurowo-redakcyjnych i innego skonfigurowania w przestrzeni sal konferencyjnych i recepcyjnych. W opracowaniu pokonkursowym zaproponowaliśmy połączenie siedziby kierownictwa TVP z budynkiem studiów nagraniowych. Chcieliśmy stworzyć dominantę w pejzażu miasta, która byłaby rozpoznawalna jako symbol mediów i czytelnie wprowadzała publiczność do istniejącego już kompleksu. Budynek rozwija się na planie koła: w połowie jest zamkniętą, klasycyzującą rotundą pokrytą kamiennym płaszczem, w drugiej połowie – otwartą na narożniki ulic szklano-metalową rzeźbą z posągiem Wiktora w centrum. Dominantą narożną i symbolem TVP jest szklana Wieża Babel, do której przylega Arka mieszcząca studio otwarte. Wejściowy hall przykryty jest falującym szklanym dachem. Budynek włączony jest mostowymi łącznikami w istniejącą zabudowę. Zamieszczone obok głosy twórców różnych dziedzin, pisarzy i intelektualistów pokazują, że nasz budynek budzi emocje i skłania do refleksji. I to niezależnie, czy odbiorcą jest historyk architektury Joseph Rykwert, dziennikarka i producentka BBC Julia Rooke, wybitni zachodni architekci Francois Mentha i Ugo Brunoni, czy kompozytor Michał Lorenc.
udk5f9i1VSVViGR8C99b9I5l3Uj5UtCSqGYmcziRWFoeVonIA63sRyvdMa7J_tvp-5.jpg
Opinie komentatorów zaproszonych przez biuro DIM'84 „Budując zmieniamy otoczenie. Przekształcamy przestrzeń komponując elementy pełne i tworząc nowe „pustki urbanistyczne”. Wieża Telewizyjna w Warszawie, dzieło Bieleckiego, jest tego przykładem. Położenie i wyraz bryło różnej morfologii nadajątożsamośćtej budowli. Pismo architektoniczne Bieleckiego gra formami, znakami, cieniami i światłem w poszukiwaniu związku świata wyobrażonego z tym, co dzieje sięi powstaje w wieży. Jest to z jednej strony sposób afirmacji symboliki instytucji, a z drugiej – wzmocnienie jej obecności i podkreślenie miejsca.“ Ugo Brunoni, architekt „Nowy budynek TVP w Warszawie przeciwstawia się otaczającym go banalnym biurowcom jak dźwięk pobudki. Zazdroszczędziennikarzom i technikom, którzy będąchodzićdo pracy przez wspaniały dziedziniec i wielki, gościnny hol tworzące najbardziej ekscytującąprzestrzeńw Polsce. Mam nadzieję, że ten budynek będzie podnosiłna duchu a tym samym wpływałna polskątelewizję.“ Joseph Rykwert, historyk architektury „Ta niezwykła budowla stoi w otoczeniu ponurych form użytkowych minionego czasu. Wrażenie jest takie, że obie rzeczywistości do siebie nie pasują, i że tego budynku nie powinno tam być. Ale na szczęście jest! Jego dynamiczna konstrukcja budzi wszystko do życia. Wielka odwaga autorów, pomysłowość, a zwłaszcza błogosławiona nieświadomość własnej artystycznej przeszłości, sprawiają, że dzieło kojarzy mi sięz wielkim utworem Gavina Bryars'a: "Jesus Blood Never Failed Me Yet". W obu sytuacjach prawdziwa sztuka powstała bez wysiłku, jakby mimochodem, stając siępo prostu spełnionym marzeniem artystów.” Michał Lorenc, kompozytor „Ten zdumiewający i widowiskowy pałac ze szkła umiejscawia Warszawę na mapie jako ważne i tętniące życiem europejskie miasto. Budzi również wizje tego jak Warszawa mogłaby wyglądać, gdyby nie szereg tragedii jakie miały tu miejsce od 1939 r. ” Julia Rooke, dziennikarka i producentka BBC „Uderzające są siła i rygor nowej zabudowy w harmonii z istniejącym centrum i z miastem. Dzieło łączy jednolitość strukturalną z rozmyślną różnorodnością materiałów z przewagą szkła. Granit dziedzińca wiąże mocniej budowlę z podłożem. Każdy szczegół jest wynikiem głębokiej refleksji w duchu pełnej swobody. Różnorodność materiałów i bogactwo plastyczne układu kontrastujących brył, niekiedy wysoce symbolicznych (jak aluzja do Arki i Wieży teatralnie nakładających się na siebie) w niczym nie zakłócają wewnętrznego porządku. Jasna koncepcja struktury i komunikacji pozwala wprowadzać z czasem zmiany związane ze specyfiką i złożonością telewizji. Pochwała głoszonej przez Bieleckiego architektury eklektycznej wyraża się tutaj z wielką wrażliwością kulturalną.” Francois Mentha, architekt
Pb3Ilnl63Kv2746r2aJxCCjbqL3TOuuH0D4HF8OD7kqO6NLytMzk2xBOHVqZ_tvp-6.jpg
SYTUACJA WYJŚCIOWA Pełen cykl projektowania przechodziliśmy w trudnym dialogu z inwestorem. Mieliśmy do czynienia z instytucją poddaną presjom politycznym. Licząc od pierwszego szkicu do oddania jej użytkownikom, nowa siedziba TVP powstawała 11 lat. Nikt poza służbami inwestycyjnymi (zobligowanymi wyłącznie do nadzoru kwestii techniczno-finansowych) nie interesował się budynkiem wysokości dwunastu kondygnacji, średnicy ponad sześćdziesięciu metrów, którego podstawowy program użytkowy wynosi 15 000 m2, a z obiektami towarzyszącymi (wielopiętrowym parkingiem) zamyka się w powierzchni dwuipółkrotnie większej. Niemal trzy lata zajęło projektowanie od fazy studium po projekty budowlany i wykonawczy. Z półtorarocznym opóźnieniem inwestor zgodził się na warunek Zarządu Dróg Miejskich, że budując biurowiec na terenie naziemnego parkingu trzeba zaprojektować też wielopoziomowy parking, zaspokajający potrzeby w tym zakresie. W wyniku tej decyzji obok centrycznej bryły budynku powstał podziemny i nadziemny garaż na ponad 800 stanowisk. INSPIRACJE I NAWIĄZANIA Przy projektowaniu siedziby TVP naszą ambicją było wpisanie własnego myślenia o architekturze w nurt globalnych poszukiwań. Świadomie inspirowaliśmy się Wieżą Babel jako popularnym symbolem globalnych mediów i czerpaliśmy z niezrealizowanego projektu Władimira Tatlina z początku ubiegłego wieku. Chcieliśmy, żeby w budynku były czytelne dwie warstwy o dwóch fakturach: klasycyzująca kamienna i nowoczesna – metalowo-szklana. Staraliśmy się użyć takiej retoryki i konwencji, które będą dostosowane do tematu i miejsca. ROZKŁAD BUDYNKU Podstawę finalnej formy budynku stanowił projekt konkursowy, ale w realizacji zmieniło się właściwie wszystko, poza, nieco skorygowanym, układem funkcji i centryczną formą, którą pracownicy TVP ochrzcili jako koloseum. Analiza otoczenia i korekta programu doprowadziły do rozwinięcia projektu w stronę wyraźnej dwoistości. Fasadę zewnętrzną wykonano z kamienia i podkreślono na krańcach rotundy jej, sztuczną oczywiście, grubość. Przerywa tę regularną bryłę szklisto-metaliczna, falująca powłoka, rozwijająca się wokół geometrycznego środka budynku. Jest ona oczywistym śladem fascynacji projektami Franka Gehry'ego. Tyle, że dynamiczne bryły nie przekraczają w swojej swobodzie rygorów tradycyjnej stereometrii. Skomplikowane formy są kombinacją prostych brył – stożka z linią śrubową, walca itp. Budynek umieściliśmy na wznoszącym się placu. Wzór jego posadzki czerpie z japońskiego motywu dekoracyjnego – rysunku tuszem obrazującego falowanie. W strefie wejściowej umieściliśmy dwie tradycyjne rzeźby połączone z fontannami: glob ziemski wyłaniający się ze skał (inspirowany rzymską fontanną di Trevi) i posąg Wiktora – dorocznej nagrody Akademii Telewizyjnej. Chcieliśmy, aby w tle abstrakcyjnej rzeźby, jaką tworzy front budynku, odnaleźć można było także tradycyjne, figuralne rzeźby w skali człowieka. Modus podkreślający funkcję medialną wyraża otwartość na publiczność. Od placu w narożniku ulic Woronicza i Samochodowej, przez roztańczone bryły przy wejściu na wielopoziomowy hall, z którego schodami ruchomymi wjeżdżamy na poziom kładek, łączących go z całym kompleksem TVP – budynek otwiera się na widza i uczestnika. MIEJSCE I KONTEKST Otoczenie inwestycji było i pozostało deprymujące. Zespół zabudowy TVP i Polskiego Radia robi wrażenie pilnie strzeżonego terenu przemysłowego. Istotnie, dalej rozciąga się dawna dzielnica przemysłowa – Służewiec – podlegająca w ostatnich latach dynamicznym przekształceniom. Budynek TVP jest zaledwie początkiem przemian ogromnego kompleksu. Z tego względu nasz projekt, mający symbolizować zmiany, został umieszczony możliwie blisko narożnika ulic Woronicza i Samochodowej, aby w nowy sposób wprowadzać widza i uczestnika w zabudowę TVP. Projektując budynek instytucji publicznej, jaką jest TVP, uważałem, że powinien on spełniać rolę symbolu, nieść za sobą nowe znaczenia i odwoływać się do tradycji. Mam przekonanie, że wobec globalnych nurtów jako architekci tu i teraz powinniśmy nadawać architekturze polską tożsamość, jak miało to miejsce w II Rzeczpospolitej. Szukałem znaczeń w dialogu z przeszłością. Dopiero przyszłość pokaże, czy ją znalazłem. Czesław Bielecki fot: DiM'84
rDLrQKkO58M9mPRL6lPc9GM8Rs7qnr1MTwufinpNiucBXKezL5fDZ4FqE7pa_tvp-7.jpg
62tqp6jQ7lF8QwqIfOdmIKmVINvEiqXJFQLcB88ebbhE387QMz19MY0dIgmR_tvpsytuacja1.jpg
pPEdxFTMlww4RCegaz1n7x9VgiKvAAoQ0aOSSgW0tnJuNEbJzDnkjEnpuYhh_tvpprzekrbb.jpg
0SNY18AsRuVEmkqoULSEw7yBSCQJRy5ysXK7S6ARSdNLPPugiMO5rnTIplHl_tvpprzekraa.jpg
YiavwZMwKAmX6CBG5cVyQSg8j12akvLQm4mws6sQxxcvrvm9TL5wEY41XaNk_tvpparter.jpg
xsFeAAf9aeLvJ3spEcr9EyfCsyHsHRn1nEwNHVHBaLtiALCBp9GbKJ7ZWDC5_tvpbiurowa.jpg

Brałeś udział w projekcie? Opowiedz nam swoją historię.

tagi

Mały domek ze Studia Otamto
Mały domek ze Studia Otamto

Projekt architektoniczny domku działkowego, jaki dla prywatnej inwestorki stworzyło Studio Otamto po ...

Znamy zwycięzców Plebiscytu Polska Architektura XXL 2019
Znamy zwycięzców Plebiscytu Polska Architektura XXL 2019

2 czerwca 2020 odbyła się uroczysta Gala Online dwunastej edycji Plebiscytu Polska Architektura XXL ...

Webinarium Schüco: Poczuj perfekcję Schüco AD UP
Webinarium Schüco: Poczuj perfekcję Schüco AD UP

Zapraszamy na webinarium architektoniczne firmy Schüco: Poczuj perfekcję Schüco AD UP, którego temat ...

KOMENTARZE
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera