TBS w katowickiej kamienicy

Rewitalizacja społeczna przez mieszkalnictwo – to hasło przyświecające pomysłodawcom przemiany kwartału kamienic w centrum Katowic w zespół zabudowy z dostępnymi mieszkaniami. Odbyła się według projektu pracowni OVO Grąbczewscy Architekci.

Rewitalizacja, ta prawdziwa, zgodna z ustawą, dotycząca przede wszystkim spraw społecznych, nie zawsze  wiąże się z nowymi inwestycjami mieszkaniowymi, częściej polega na różnych zmianach w już zastanej tkance miasta. W przypadku ulicy Mariackiej w Katowicach częścią procesu rewitalizacji centrum miasta stało się przemienienie zaniedbanego kwartału zabudowy w wyjątkowy zespół mieszkaniowy.

Projekt z konkursu architektonicznego na zagospodarowanie kamienic przy Mariackiej w Katowicach

Punktem wyjścia dla tego projektu był zespół trzech opustoszałych, wyłączonych z użytkowania kamienic znajdujących się tuż obok jednego z najcenniejszych zabytków Katowic, neogotyckiego kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (zwanego Mariackim). To one stały się w 2019 roku  „bohaterkami” konkursu architektonicznego. W jego wyniku kamienice miały zamienić się w nowoczesne obiekty mieszkalne pod patronatem Katowickiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS). Co ciekawe, uczestnicy konkursu architektonicznego mieli wolną rękę – mogli nawet w całości wyburzyć istniejące kamienice, musieli tylko zachować lub odtworzyć ich fasady od ulicy Mariackiej.

Pierwszą nagrodę w konkursie przyznano jednak projektowi, który zakładał zachowanie maksimum pierwotnej substancji tych budynków. Nagrodzono i ostatecznie przeznaczono do realizacji projekt pracowni OVO Grąbczewscy Architekci.

Zespół architektów biura OVO Grąbczewscy Architekci postanowił nie tylko zachować kamienice i adaptować je do nowych potrzeb, ale wykorzystać także materiały z niezbędnych rozbiórek lub odnalezione na terenie inwestycji detale. „Przeanalizowaliśmy szczegółowo warunki konkursu i doszliśmy do wniosku, że wymagany przez Zamawiającego program funkcjonalny będziemy w stanie w całości zmieścić w trzech istniejących kamienicach, natomiast program uzupełniający w formie przestrzeni integracyjnej, zewnętrznych zadaszonych przestrzeni zielonych, a także miejsca zabaw dla dzieci pod nadzorem rodziców ulokujemy w przebudowanych oficynach” – opisują swoje decyzje projektowe. Miały one właściwie same zalety:  ekonomiczne i ekologiczne (mniej zużytych nowych materiałów, niski ślad węglowy, mniej potrzebnych środków budowlanych itd.), plusem było zmniejszenie uciążliwości budowy dla sąsiadów i użytkowników tej ruchliwej okolicy i zachowanie historycznej zabudowy (cennej także symbolicznie czy sentymentalnie). „Budynki zostały kompleksowo przebudowane – wzmocniono piwnice, wymieniono stropy, wprowadzono windy, balkony i loggie od strony dziedzińca, ale z zachowaniem maksimum istniejącej substancji. Wszystkie cenne elementy pochodzące z rozbiórek stropów, wnętrz, czy górnych kondygnacji oficyn – stolarka, balustrady schodowe, cegły, kafle piecowe, itp. zostały poddane oczyszczeniu i powtórnie wykorzystane” – wyliczają swoje działania architekci.

Nowoczesna kamienica w centrum Katowic dla wszystkich

W kamienicach powstało 20 mieszkań dla seniorów oraz 21 lokali dla najemców bez kryterium wiekowego. To niezwykłe przedsięwzięcie, bo dla osób starszych wciąż rzadko projektuje się mieszkania, podczas gdy wciąż dramatycznie duża liczba seniorów mieszkająca w centrum Katowic żyje w starych budynkach bez wind, bez centralnego ogrzewania, często z piecami węglowymi, na wyższych kondygnacjach. TBS przy Mariackiej oferuje w mieszkaniach wszystkie potrzebne wygody nie wymuszając na seniorach opuszczenia centrum miasta,w którym zwykle spędzili całe życie.

Ważną częścią projektu było także stworzenie na dziedzińcu przestrzeni wspólnej dla mieszkańców. Ceglaną oficynę architekci zamienili w sąsiedzką świetlicę, pozostałe oficyny zaś zaczęły pełnić funkcję wielopoziomowego ogrodu. W czasie prac udało się zachować istniejący bluszcz, dokonano także innych nasadzeń, aby podwórko stało się zielone. W ten sposób udało się połączyć wiele elementów, które wciąż przy wielu inwestycjach są niedoceniane: zachowano historyczną zabudowę, klimat i charakter miejsca, zaproponowano detale i uzupełnienia, które wniosły ducha nowoczesności, a co najważniejsze nie zamieniono kwartału w zgentryfikowaną enklawę luksusu, udowadniając, że mieszkania społeczne mogą współtworzyć centrum miasta, z pożytkiem tak dla mieszkańców, jak architektury.

Zespół mieszkaniowy TBS Mariacka

Lokalizacja: Katowice, ul. Mariacka 30, 32, 34

Inwestor: Katowickie Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o.

Projektanci: OVO Grąbczewscy Architekci, Katowice
Zespół: arch.arch. Barbara Grąbczewska, Oskar Grąbczewski, Marek Grąbczewski, Kamil Kajdas, Michał Kolonko, Natalia Hołoś, Sandra Chodura, Bartosz Słomka, Aleksandra Słomka, Martyna Kramarz, Natalia Malorny, Aleksandra Siwoń

Wykonawca: Konsorcjum: Przedsiębiorstwo MAXIMUS ZBH Muc Sp. k. z Siemianowic Śląskich i Efekt Sp. z o.o., Chorzów

Nadzór inwestorski: Wojtyła Sp. z o.o., Janowice

Powierzchnia użytkowa: 2 192,17 m2

Pierwsza nagroda w konkursie: 2019

Projekt: 2020-2024

Realizacja: 2022-2024/25

https://tbs.katowice.pl/

Zdjęcia: dzięki uprzejmości pracowni OVO Grąbczewscy Architekci http://www.ovo-grabczewscy.pl/

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera