Ekofarma „toMy” - architektura na służbie

Innowacyjne społecznie gospodarstwo rolne „EkoFarma toMy” w Wólce Konopnej to projekt Fundacji Leny Grochowskiej, który łączy funkcję mieszkań treningowych dla osób z niepełnosprawnościami z ideą ekologicznego gospodarstwa społecznego. Budynek służy aktywizacji zawodowej i rozwojowi samodzielności dorosłych osób niepełnosprawnych intelektualnie. Bryła służy integracji i prostocie użytkowania, co jest kluczowe dla osób z niepełnosprawnościami. Od Less is core

Impuls dla wyludniających się terenów wiejskich

EkoFarma powstała we wsi Wólka Konopna, w województwie lubelskim, na pograniczu Lubelszczyzny i Mazowsza, w połowie drogi między Siedlcami a Międzyrzecem Podlaskim. Projekt jest inicjatywą Fundacji Leny Grochowskiej, której celem jest włączanie osób z niepełnosprawnością intelektualną do życia zawodowego i społecznego. Realizacja ma także stanowić impuls dla wyludniających się terenów wiejskich. Architekci musieli stworzyć obiekt, który oprócz zaspokojenia potrzeb funkcjonalnych, będzie także w pełni dostępny i będzie wyrażał charakter fundacji oraz jej misję społeczną. Wybór drewna jako głównego materiału to również nawiązanie do zanikającego w okolicy tradycyjnego budownictwa drewnianego.

Terapia przez niezależność i pracę

Głównym zadaniem obiektu jest zapewnienie bezpiecznej przestrzeni do nauki samodzielnego życia dla dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną. W ramach Farmy stworzono 7 mieszkań treningowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim lub umiarkowanym.

Projekt kładzie nacisk na wszechstronny rozwój, a pobyt w mieszkaniu jest czasowy. Mieszkańcy, przy wsparciu specjalistów i trenerów, aktywnie rozwijają i utrwalają swoje umiejętności życiowe niezbędne w codziennym funkcjonowaniu:

- Gospodarowanie finansami.

- Prowadzenie gospodarstwa domowego, w tym planowanie i robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, pranie i sprzątanie.

- Załatwianie spraw urzędowych.

- Współpraca z innymi mieszkańcami i rozwiązywanie konfliktów interpersonalnych.

- Rozwijanie autonomii decyzyjnej.

- Utrzymywanie więzi rodzinnych.

- Uczestniczenie w życiu społeczności lokalnej.

Kluczowym, innowacyjnym elementem programu jest możliwość podjęcia przez mieszkańców pracy w gospodarstwie społecznym i przetwórstwie zebranych plonów. Farma ma charakter ekologiczny, a praca przy uprawie roślin pełni funkcję terapii i aktywizacji zawodowej. Zatrudnienie w różnorodnych obszarach – od uprawy, przez pielęgnację terenów zielonych, po przetwórstwo żywności – to nie tylko sposób na zdobycie konkretnych umiejętności zawodowych, ale przede wszystkim na wzmacnianie poczucia własnej wartości i niezależności.

Architektoniczny układ funkcjonalny obiektu, zaprojektowany na planie koła, sprzyja temu celowi. Pomieszczenia towarzyszące i wspólna przestrzeń do przygotowania posiłków i odpoczynku integrują różne części w jednolitą bryłę, co ułatwia mieszkańcom orientację i korzystanie z przestrzeni.

Drewniany „obwarzanek” w polu

Projekt architektoniczny pracowni Less is core/Arche (Piotr Grochowski i Wojciech Kolęda) wyróżnia się na tle wiejskiej zabudowy. Autorzy odeszli od koncepcji nawiązania do chłopskiej zagrody, stawiając na nowoczesną, prostą formę, ukształtowaną na planie niepełnego koła, określanego jako „obwarzanek”. W tej drewnianej bryle pomieściło się siedem mieszkań treningowych oraz wszystkie pomieszczenia towarzyszące, potrzebne do funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Bryła obiektu charakteryzuje się brakiem okapów oraz minimalizmem, np. poprzez zadaszenie wejścia w formie wnęki.

Wnętrza obiektu eksponują drewnianą konstrukcję dachu, skręcaną na śruby, co współtworzy charakter pomieszczeń. Forma budynku została zaprojektowana z myślą o pełnej dostępności, pozbawionej barier, o czym świadczą m.in. płynnie wznoszące się pochyłe dojścia do dwóch wejść na końcach pierścienia.

Zrównoważone „4R”

i samowystarczalność

EkoFarma jest przykładem zrównoważonej architektury, zaprojektowanej w technologii drewnianej konstrukcji z zielonym dachem. Obiekt został stworzony w duchu low-tech i spełnia ideę „4R” – reduce, reuse, recycle, rethink. Zastosowane rozwiązania techniczne mają na celu dążenie do samowystarczalności energetycznej i ekologicznej:

- Wykorzystanie deszczówki do podlewania.

- Własna oczyszczalnia ścieków.

- Pompa ciepła.

- Wdrożenie elektronicznego obiegu dokumentów, ograniczającego zużycie papieru.

Budynek czerpie z tradycji, wykorzystując drewno jako główny materiał,jednocześnie stosując nowoczesne, ekologiczne technologie. Łączy on innowacyjność społeczną z odpowiedzialnością środowiskową, stanowiąc modelowy przykład projektowania dla dobra wspólnego.

EkoFarmy „toMy”

Lokalizacja: Wólka Konopna

Inwestor: Fundacja Leny Grochowskiej

Projektanci: Less is core/Arche

Projekt: 2022

Realizacja: 2025

Źródło: https://fundacjalenygrochowskiej.pl/

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera