Dom w "Małych Bieszczadach" z obróconą kalenicą

Projekt w miejscowości Żarnowa, zrealizowany przez pracownię ONDA Architektura, to nie tylko schronienie zbudowane na czas pandemii, ale przede wszystkim studium formy, która wyrasta z relacji pomiędzy budynkiem a górzystym terenem „Małych Bieszczadów”.

Dialog z topografią i tradycją Podkarpacia

Lokalizacja projektu w miejscowości Żarnowa, położonej około 30 km od Rzeszowa, narzuciła konieczność zmierzenia się z krajobrazem o silnym charakterze. Region ten, ze względu na swoje pofałdowanie i bliskość lasów, wymaga architektury, która współgra z dynamiką zbocza. Kontekst miejsca został tu odczytany dwutorowo: jako fizyczna trudność terenu o dużym spadku oraz jako kulturowe dziedzictwo budowania z drewna.

Autorzy zdecydowali się na formę wynikową, która „wyrasta” z topografii. Wybór lokalizacji na zboczu pozwolił na wykreowanie naturalnej bariery intymności – od strony drogi dojazdowej budynek pozostaje niemal całkowicie zamknięty, chroniąc prywatność mieszkańców. Prawdziwy dialog z kontekstem dzieje się po przeciwnej stronie, gdzie architektura staje się ramą dla panoramy gór. To podejście wpisuje się w etykę odpowiedzialnego przekształcania przestrzeni, gdzie czysta, logiczna struktura stoi w kontraście do przypadkowego otoczenia.

Optymalizacja na rzucie kwadratu

Program funkcjonalny „Domku za miastem” jest wypadkową niewielkiej skali obiektu. Podstawą rzutu stał się kwadrat o boku 5,9 m. Wnętrze zostało zaprojektowane zgodnie z zasadą maksymalizacji otwarć i funkcja spotyka się tutaj z widokiem.

Parter pełni rolę strefy dziennej, w której zatarte zostały granice między wnętrzem a zewnętrzem. Dzięki zastosowaniu dużych przeszkleń od strony zbocza, salon staje się częścią otaczającego krajobrazu. Funkcja rekreacyjna obiektu została podkreślona przez taras, który stanowi naturalne przedłużenie pokoju dziennego. Na piętrze zlokalizowano strefę prywatną, która dzięki nietypowej geometrii dachu zyskuje unikalny charakter przestrzenny. Całość założenia dopełnia budynek gospodarczy, który powielając geometrię domu, porządkuje funkcje pomocnicze na działce, tworząc spójny mikroukład urbanistyczny.

Przełamany dach dwuspadowy

Najbardziej charakterystycznym elementem projektu jest jego bryła. Architekci z ONDA Architektura dokonali dekonstrukcji klasycznego archetypu domu z dwuspadowym dachem poprzez obrót kalenicy o 45 stopni względem ścian zewnętrznych. Ten zabieg, choć na pierwszy rzut oka wydaje się jedynie estetyczny, ma uzasadnienie funkcjonalne i kompozycyjne.

Obrócona kalenica sprawia, że krawędzie dachu opadają w sposób asymetryczny, co bezpośrednio koresponduje z linią spadku terenu. Forma staje się dzięki temu dynamiczna i zmienna w zależności od punktu obserwacji. Od strony wjazdu budynek prezentuje surowe, geometryczne płaszczyzny, które kontrastują z otoczeniem. Z kolei od strony ogrodu, dach unosi się, otwierając wnętrze na las. To architektura, która wykorzystuje siłę natury poprzez geometrię, tworząc nowoczesną, ukrytą w zieleni strukturę.

Norweski szkielet i rzemiosło

Pod względem wykonawczym projekt jest mariażem zaawansowanej inżynierii i tradycyjnego rzemiosła. Budynek został wzniesiony w technologii lekkiego szkieletu drewnianego. Architekci sięgnęli po sprawdzone rozwiązania konstrukcyjne stosowane w budownictwie norweskim, które idealnie nadają się do trudnych warunków klimatycznych i terenowych. Wybór drewna jako głównego budulca nie był przypadkowy – pozwala on na „lekkie” posadowienie obiektu na zboczu oraz zapewnia doskonałe parametry izolacyjne.

Warstwa techniczna zyskała jednak unikalny, ludzki wymiar dzięki zaangażowaniu mieszkańców domu w proces wykończeniowy. Elewacja w tradycyjnej technice „decha na dechę” została zamontowana i pomalowana samodzielnie przez inwestorów. Ten aspekt „zrób to sam” nadał realizacji unikalną teksturę i autentyczność. Surowość drewna, połączona z precyzyjnymi detalami obróbek blacharskich dachu o skomplikowanej geometrii, tworzy spójną całość.

W „domku za miastem” architekcie chcieli udowodnić, że nowoczesna technika i ciekawa forma mogą iść w parze z własnym wykonawstwem, tworząc architekturę o osobistym charakterze.

Domek za miastem

Projekt: ONDA Architektura

 Zespół projektowy: Joanna Matraszek, Michał Matraszek, Magdalena Golec

Realizacja: 2021-2025

Lokalizacja: Żarnowa

Zdjęcia: Maciej Rałowski

Opracowanie na podstawie materiałów prasowych: Krzysztof Sołoducha

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera