Drugie życie legendarnej kopalni „Wujek” w Katowicach

Teren zamkniętej właśnie Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek” w Katowicach zmieni swoją funkcję. Rozstrzygnięto właśnie konkurs architektoniczny na projekt nowego zagospodarowania obszaru legendarnego zakładu, świadka strajku górników w okresie stanu wojennego, Pierwszą nagrodę otrzymała koncepcja firmy P.A. Nova

Po 127 latach funkcjonowania, 1 kwietnia 2026 roku kopalnia Wujek w Katowicach zakończyła działalność. Tego dnia odbyła się uroczystość symbolicznego przekazania Sztandaru KWK "Wujek" do Zakładu Kopalnie w Likwidacji. Likwidacja kopalni wiąże się z koniecznością zabezpieczenia jej pracowników (jedni odeszli korzystając z osłon socjalnych, pozostali zostali przeniesieni do innego działającego zakładu); nie mniej ważne są również kwestie techniczne: kolejne cztery lata potrwać mają prace zabezpieczające 27,5 km kopalnianych wyrobisk.

Zagospodarowanie 100 hektarowego obszaru w Katowicach

Wraz z decyzją o zakończeniu działalności kopalni „Wujek” Miasto Katowice i Polska Grupa Górnicza podpisały porozumienie dotyczące przekazania 29 obiektów infrastruktury, w tym m.in. szybów, łaźni, warsztatów czy stacji uzdatniania wody. W ten sposób może zacząć się nowa epoka w życiu pokopalnianych zabudowań: mają zyskać zupełnie nową funkcję.

Na początku kwietnia 2026 roku rozstrzygnięto konkurs architektoniczny, zorganizowany przez Miasto Katowice. Jego tematem była koncepcja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu po kopalni Węgla Kamiennego „Wujek” oraz rejonu ulic Wincentego Pola, Dziewięciu z „Wujka” i Zgody w Katowicach.

Zadaniem uczestników było zaproponowanie programu funkcjonalnego, wytycznych kompozycyjnych, planistycznych i urbanistycznych, a także zaplanowanie integracji z otaczającą tkanką miejską nowego, wielofunkcyjnego kwartału po dawnej kopalni. Koncepcja urbanistyczna miała objąć obszar o powierzchni 100 hektarów, który obejmował tereny Kopalni „Wujek”, jak i przyległe do nich osiedle oraz dawny stadion Rozwoju Katowice.

Konkurs nie cieszył się dużym powodzeniem, co jest składane na karb krótkich terminów wykonania oraz niezbyt wygórowanych nagród dla uczestników. Nadeszły tylko 4 prace.

Miasto 15-minutowe w dawnej kopalni „Wujek” w Katowicach

Pierwszą nagrodę w konkursie otrzymała koncepcja firmy P.A. Nova. Drugą przyznano projektowi Biura Projektów Urbanistyki i Architektury „ARCA” Michał Stengel, trzecią – pracowni Pronobis Studio Grzegorz Pronobis. Wyróżnienie zdobył projekt zespołu Krzysztof Chołomek i Sandra Pichlak-Czop.

„To wyróżnienie jest dla nas ogromnym zaszczytem, tym bardziej, że zaproponowana przez nas koncepcja jest wynikiem spojrzenia na tę przestrzeń z perspektyw dwóch różnych pokoleń. Pokolenia reprezentującego większe doświadczenie urbanistyczne, z pokoleniem nowoczesnego podejścia do projektowania przestrzeni. Naszym celem było, by to miejsce stało się miejscem do życia, a nie tylko do mieszkania. Jestem przekonany, że ta przestrzeń będzie kołem zamachowym dalszego rozwoju Katowic” – mówił podczas ogłoszenia wyników konkursu dr Stanisław Lessaer, wiceprezes zarządu ds. projektowania w spółce P.A. NOVA

Zgodnie ze zwycięską koncepcją na terenie byłej kopalni mają się znaleźć funkcje kulturalne i edukacyjne – jak centrum kosmiczne, ale najważniejszym punktem na mapie nowej dzielnicy pozostanie kopalnia i stojący przed nią Pomnik Dziewięciu z Wujka. W centralnej części 100-hektarowego obszaru przewidziano także hotel. Na południe od kopalni znajdzie się mieszkaniowa część nowej dzielnicy, a w okolicach uciążliwego sąsiedztwa autostrady znajdzie się miejsce na tereny zielone i rekreacyjne.

Zwycięzca konkursu zostanie zaproszony do negocjacji z miastem. Jeśli te przebiegną pomyślnie, to pracownia z Gliwic podpisze umowę. W ciągu 10 miesięcy przygotuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a po jego uchwaleniu zacznie się projektowanie poszczególnych funkcjonalności. 

Źródło: https://www.wkatowicach.eu/

https://www.facebook.com/PANOVAStudio/

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera