Architektura krajobrazu w dobie gotowych rozwiązań – czy prefabrykowane pergole i systemy tarasowe to szansa czy zagrożenie dla projektowania?

Kiedy ostatnio widziałeś polską realizację mieszkaniową, w której taras był zaprojektowany z równą starannością co salon? Nie jako dodatek do metrażu, nie jako argument marketingowy dewelopera, lecz jako przemyślana architektonicznie przestrzeń, dopasowana do klimatu i zorientowana względem słońca? Jeśli przychodzi ci do głowy kilka przykładów – jesteś w nielicznym gronie. Jeśli żaden – to prawdopodobnie też dostrzegasz rosnący z roku na rok problem. Jak wykorzystuje go rynek i jak architekt może odzyskać swoją pozycję na nim?

Jak wygląda rynek prefabrykowanych pergol?

Dane są jednoznaczne. Globalny rynek aluminiowych pergol tarasowych osiągnie według prognoz Business Research Insights wartość ponad 271 milionów dolarów do 2027 roku i ponad 322 miliony do 2031. Ciężko w takiej sytuacji mówić o niszowej branży. W ciągu dekady przeszła od drogiego dodatku realizowanego na indywidualne zamówienie do produktu masowego, dostępnego w konfiguratorach online, z dostawą i montażem w ciągu czterech do ośmiu tygodni.

Równolegle technologia poszła daleko. Współczesna pergola jest bioklimatyczna, z aluminium ekstrudowanego, z lamelami regulowanymi w zakresie od zera do stu trzydziestu pięciu stopni, z czujnikami pogodowymi, zintegrowanym systemem odprowadzania wody ukrytym wewnątrz profili nośnych i integracją ze smart home. Taka konstrukcja, jeszcze dziesięć lat temu wymagałaby projektowania na zamówienie i kosztowała odpowiednio więcej. Dziś jest katalogowym produktem dostępnym dla każdego, kto wypełni formularz w sklepie internetowym.

Jak te zmiany wpływają na proces projektowania tarasów i branżę architektów?

Zalety stosowania pergol prefabrykowanych

Uczciwa analiza musi zaczynać się od zmierzenia się ze smutnym dla naszej branży faktem: gotowe systemy pergolowe są popularne, ponieważ rozwiązują problem, który projektanci w Polsce przez dekady rozwiązywali źle albo nie rozwiązywali wcale.

Taras w polskim budownictwie mieszkaniowym był przez lata przestrzenią zapomnianą na etapie projektu, nie zadaszoną, bez myśli o komforcie termicznym latem i o użytkowaniu w zmiennych warunkach. Właściciel dostawał posadzkę i ewentualnie balustradę, resztę miał wymyślić sam. W efekcie zamiast uzupełnienia aranżacji wewnątrz i komfortowego miejsca na odpoczynek, klient otrzymywał składzik rowerów z widokiem na ogród.

Prefabrykowana pergola tarasowa, wprowadza do ogrodu zadaszenie, kontrolę zacieniania, ochronę przed deszczem, możliwość całorocznego użytkowania. Podnosi standard bazowy przestrzeni zewnętrznej do poziomu, który bez systemów byłby dostępny wyłącznie przy znacznie wyższych nakładach i przy zaangażowaniu projektanta.

Jest też argument bardziej profesjonalny: gotowe systemy dają architektom narzędzie. Certyfikaty jakości, wyliczone parametry wytrzymałościowe, udokumentowana odporność na śnieg i wiatr, dostępna automatyka – to zestaw danych, który poważnie upraszcza specyfikację i skraca czas potrzebny na rozwiązanie zagadnienia technicznego. Architekt może skupić się na pozostałych elementach tworzenia jakościowej architektury obrazu – na orientacji względem słońca, proporcji, relacji z bryłą budynku, na kompozycji ogrodu jako całości.

Przykładowo, poniżej i na okładce artykułu widzimy pergolę przyścienną Gutroof, która w większej wersji rozmiarowej pasuje jako zadaszenie całej strefy relaksu. Tak duże zadaszenie to duże wyzwanie i wymaga pomocy doświadczonego architekta, aby nie zdominowało przypadkiem całego tarasu.

Zagrożenia dla branży architektonicznej

Gotowy system ma jedną podstawową wadę. Ma wymiary, proporcje, detale i logikę, które zostały zaprojektowane pod statystycznego klienta i statystyczny taras – nie pod konkretny budynek, konkretną działkę i konkretny kontekst.

Gdy trafia na taras o nieregularnym kształcie, przy budynku z oryginalnym stylem architektonicznym, to niedopasowanie zaczyna być widoczne z daleka. Różnica jest wyraźna i trudna do ukrycia nawet pod najładniejszymi meblami i roślinami.

Jest też wymiar, o którym mówi się niechętnie: rosnąca popularność gotowych systemów oznacza, że coraz więcej decyzji o kształcie przestrzeni zewnętrznej podejmuje się bez architekta. Klient wchodzi na stronę producenta, wypełnia konfigurator i zamawia montaż. Finalny efekt zależy już od zmysłu estetycznego klienta przy wyborze i jakości konkretnej pergoli.

Jak wykorzystać prefabrykaty na swoją korzyść?

Rynek prefabrykowanych pergol i systemów tarasowych rośnie niezależnie od tego, czy środowisko projektowe zacznie z niego korzystać. Wykorzystanie prefabrykatów w swojej pracy może pomóc obniżyć koszty inwestycji dla klienta i przyspieszyć proces projektowania.

W tym samym czasie, wciąż ważna pozostaje ekspertyza i holistyczne podejście do stosowania takich pergol. Po stronie architekta leży poprawne ustawienie pergoli względem reszty projektu tarasu, wybranie modelu dopasowanego do reszty krajobrazu i odpowiadającego najlepiej na potrzeby klientów.

Przestrzeń zewnętrzna projektowana na tym samym etapie co budynek nie powinna być wyjątkiem w branży, to standard, którego w Polsce większość realizacji nie spełnia. Prefabrykaty skutecznie ten problem obnażyły.

Artykuł sponsorowany

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera