Dom Graniczny w Rybniku – architektura w procesie przejścia

Jak w domu jednorodzinnym pogodzić pragnienie otwarcia na naturę z jednoczesną potrzebą radykalnej ochrony prywatności ? Pracownia toprojekt w odpowiedzi stworzyła Dom Graniczny w Rybniku – unikalny instrument przestrzenny, w którym granica między tym, co publiczne, a tym, co prywatne jest jednoznaczna i nieostra zarazem dzięki wyreżyserowanemu, płynnemu procesowi przejścia.

Między miejskim zgiełkiem a kurtyną lasu

Lokalizacja inwestycji w Rybniku nosi w sobie głęboką dwoistość, która bezpośrednio zainspirowała autorów projektu. Z jednej strony budynek sąsiaduje z ruchliwą ulicą Graniczną, generującą hałas i wystawiającą parcelę na widok publiczny. Z drugiej strony działka graniczy z kojącą, naturalną ścianą lasu, oferującą widok na korony drzew i zachodzące słońce. Ta specyficzna topografia wymusiła stworzenie architektury, która działa jak tarcza i filtr jednocześnie. Nazwa obiektu odnosi się więc nie tylko do adresu, ale przede wszystkim do idei ukształtowania przestrzeni jako bezpiecznej bariery. Dom musiał odciąć mieszkańców od uciążliwości komunikacyjnych, nie tracąc przy tym kontaktu z otaczającym krajobrazem, co zaowocowało projektem silnie zakorzenionym w zastanym krajobrazie i reagującym na jego specyficzne uwarunkowania.

Rytuał przejścia i domowe atrium

Układ funkcjonalny Domu Granicznego został zaplanowany jako sekwencja doświadczeń, która stopniowo wprowadza użytkownika w głąb prywatnego świata mieszkańców. Przekroczenie granicy posesji nie jest tu natychmiastowym wejściem do strefy mieszkalnej, lecz przemyślanym rytuałem. Po otwarciu zewnętrznej furty trafia się do małego, intymnego atrium, które pełni rolę strefy buforowej. To wewnętrzne patio jest pierwszym miejscem, w którym dom zaczyna odsłaniać swoje tajemnice, otwierając widoki na kuchnię, hol oraz salon. Właściwa strefa mieszkalna oferuje układ otwarty na przestrzał z obu stron, co gwarantuje doskonałe doświetlenie od wschodu i zachodu. Centralnym punktem codziennego życia stał się salon zintegrowany z dużym, drewnianym tarasem. Taras, wcięty w bryłę i otoczony z trzech stron ścianami, stanowi enklawę ciszy i naturalne przedłużenie pokoju dziennego, izolując domowników od świata zewnętrznego.

Monolityczna rzeźba o zmiennym obliczu

Wizualnie Dom Graniczny od strony ulicy jest geometrycznym, niemal niedostępnym monolitem. Ściany od strony drogi zostały całkowicie pozbawione okien, co potęguje wrażenie rzeźbiarskiej surowości i introwertyczności. Wszystkie otwory wejściowe oraz brama garażowa zostały idealnie zlicowane z płaszczyzną ceglanej elewacji, przez co budynek sprawia wrażenie nieprzeniknionej twierdzy. Prawdziwa transformacja następuje jednak od strony ogrodu i wnętrza. Tam monolityczna bryła radykalnie się otwiera dzięki wielkopowierzchniowym przeszkleniom biegnącym wzdłuż całej zachodniej elewacji. Architekci precyzyjnie wykadrowali widoki na korony drzew, eliminując jednocześnie możliwość jakiegokolwiek wglądu z ulicy. Wnętrze domu, zdominowane przez biel,  działa jak optyczny instrument, który przez cały dzień rejestruje i odbija naturalne światło, zmieniając kolorystykę pomieszczeń od porannych błękitów po wieczorne, ciepłe złoto.

Materialna ciągłość i światłoczułe płaszczyzny

Realizacja tej ciekawej wizji wymagała precyzyjnych rozwiązań technologicznych oraz konsekwencji materiałowej. Kluczowym elementem konstrukcyjnym i estetycznym jest żelbetowy strop, który w sposób płynny przechodzi w zadaszenia zewnętrzne. Taki zabieg technologiczny pozwolił na wizualne zatarcie granicy między wnętrzem budynku a ogrodem, sprawiając, że sufit sprawia wrażenie lewitującego nad szklanymi taflami.

Aby wzmocnić ten efekt, górne partie niektórych ścian wewnętrznych również zostały przeszklone. Elewacja zewnętrzna została wykończona porowatą cegłą rozbiórkową zatartą nieregularnym tynkiem. Ten zabieg ten nie tylko nadaje budynkowi szlachetny, rzemieślniczy charakter, ale przede wszystkim doskonale rozprasza i odbija światło słoneczne, mieniąc się różnymi kolorami w zależności od pory dnia

Zastosowanie zaawansowanych systemów ślusarki okiennej o minimalnych profilach pozwoliło uzyskać efekt pełnej transparentności, łącząc inżynierię z subtelną poetyką architektury.

Dom Graniczny w Rybniku

Realizacja: 2022

lokalizacja: Graniczna,Rybnik

powierzchnia: 400m2

Projekt: Toprojekt - arch.Marek Wawrzyniak, arch.Karol Wawrzyniak, mgr.inż.Adriana Łukowska, arch.Pushkaraj Tambdey, inż.Małgorzata Pudło

Fot: Juliusz Sokołowski, Toprojekt

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera