Drewno, nauka i krajobraz. Wyniki konkursu na siedzibę Xylopolis w Hajnówce

Województwo Podlaskie we współpracy z białostockim oddziałem SARP rozstrzygnęło 11 września 2026 roku jedno z najbardziej wyczekiwanych postępowań architektonicznych w regionie. Przedmiotem dwuetapowego konkursu było opracowanie koncepcji architektoniczno-budowlanej obiektu „XYLOPOLIS” – Centrum Sztuki i Nauki o Drewnie wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Doc. Adama Dowgirda w Hajnówce. Punktem wyjścia dla stworzenia koncepcji budynku był polski pawilon na Expo w Dubaju. W tym kontekście zwycięstwo biura WXCA raczej nie jest zaskakujące.

Inwestycja o szacowanej wartości około 70 mln zł ma powstać do 2029 roku na blisko 7-hektarowej działce, stanowiącej naturalną „bramę” do Puszczy Białowieskiej. Projekt stanowi rozwinięcie ekspozycji Xylopolis współtworzonej przez Politechnikę Białostocką w czasie Wystawy Światowej w Dubaju.

I Nagroda: WXCA – Architektura współistniejąca z naturą w konkursie na Centrum Sztuki i Nauki o Drewnie w Hajnówce

Zwycięstwo w konkursie (nagroda w wysokości 40 000 zł oraz zaproszenie do negocjacji w trybie z wolnej ręki) przypadło warszawskiej pracowni WXCA (zespół pod kierunkiem Szczepana Wrońskiego, Małgorzaty Bonowicz, Andrzeja Bulandy, Michała Czerwińskiego oraz Tomasza Czubana).

Sąd konkursowy docenił wybitną wrażliwość przestrzenną laureatów oraz stworzenie architektury nieautonomicznej – wpisującej się w szersze założenie parkowo-krajobrazowe. Projekt zakłada powstanie półotwartej, pawilonowej struktury z elastycznym układem wnętrz, umożliwiającym swobodną aranżację wystaw oraz ewentualną rozbudowę w przyszłości.

Sąd konkursowy docenił wybitną wrażliwość przestrzenną laureatów oraz stworzenie architektury nieautonomicznej – wpisującej się w większe założenie parkowo-krajobrazowe. Projekt zakłada powstanie półotwartej, pawilonowej struktury z elastycznym układem wnętrz, umożliwiającym swobodną aranżację wystaw oraz ewentualną rozbudowę w przyszłości. 

Budynek tworzy przemyślaną sekwencję przejść i otwarć widokowych na otaczający las oraz lokalną stację kolejki wąskotorowej. Program użytkowy wykracza poza mury obiektu, oferując ścieżki edukacyjne, altany oraz stacje terenowe przeznaczone do badania ekosystemu leśnego. 

Nagrodzony projekt buduje harmonijną relację pomiędzy naturą i kulturą, traktując je nie jako odrębne wartości, lecz jako wzajemnie przenikające się elementy jednej rzeczywistości” – napisali jurorzy w uzasadnieniu.

Pozostałe nagrody i wyróżnienia w konkursie na Xylopolis – Centrum Sztuki i Nauki o Drewnie w Hajnówce 

Sąd konkursowy przyznał I i II nagrodę oraz dwa równorzędne wyróżnienia (decyzją jury III nagrody nie przyznano):

Drugą nagrodę otrzymała pracownia METEOR ARCHITECTS Anna Pszonak z siedzibą w Białymstoku (zeDzień dspół: Bogdan Pszonak, Kamil Barszczewski, Piotr Lutarewicz, Dorota Skoroda-Podolak, Urszula Trusiewicz).

Pracownia METEOR ARCHITECTS zaproponowała koncepcję o silnym akcencie tożsamościowym, czerpiącą z podlaskiego dziedzictwa drewnianej architektury. W projekcie skupiono się na wyrazistej, operującej lokalnymi materiałami bryle oraz integracji struktury budynku z otaczającym go biotopem Puszczy Białowieskiej, co przełożyło się na czytelne rozdzielenie stref edukacyjnych i wystawienniczych.

W konkursie wręczono także dwa równorzędne wyróżnienia. Otrzymali je: pracownia Chachaj Rozumski Architekci z siedzibą we Wrocławiu.

oraz pracownia WRT Architekci – Maciej Warot Architecture z Mokołowa.

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera