Architektura, która szkodzi zdrowiu

Architektka Ann Sussman i profesor na wydziale urbanistyki i planowania przestrzennego Tufts University, Justin Hollander wydali niedawno książkę pt. „Cognitive Architecture: Designing for How We Respond to the Built Environment”. Tom jest zbiorem badań i analiz dotyczących tego, jak form architektoniczne oddziałują na ludzką psychikę. Wnioski, do jakich doszli, są dość ponure.

Autorzy udowadniają, że współcześni architekci w obliczu wyścigu na innowacje, skalę, ilość, technologię stracili wrażliwość na ludzkie potrzeby – ale nie te fizyczne, a psychiczne. Ann Sussman i Justin Hollander starają się pokazać, że do współczesnego projektowania należy bezwzględnie włączyć badania neurologiczne i psychologiczne, w przeciwnym razie architektura zacznie jeszcze poważniej szkodzić ludziom.

Amerykańscy badacze zauważają, że choć XXI wiek został już okrzyknięty erą biologii (tak jak XIX był epoką inżynierii, a XX – chemii), na wiele z biologicznych aspektów nie zwracamy wcale uwagi. Wydawać by się mogło, że w dzisiejszych czasach architekci nieustannie inspirują się naturą – jednak wzorce te są przetwarzane na technologie budowlane, nie służą ludzkiej wrażliwości, potrzebom duchowym, emocjom.

Autorzy książki stwierdzają, że światowe miasta coraz bardziej się do siebie upodabniają – wszędzie budowane są właściwie jednakowe wieżowce, biurowce, osiedla, a siedziby banków, kawiarnie, sieciowe sklepy i hotele w każdym zakątku świata są po prostu identyczne! To nie może się skończyć dobrze, zdają się wieścić autorzy książki. Ta jednolitość form zaburza ludzką percepcję, jednakowość budynków i wnętrz wygasza naszą wrażliwość, gubimy się, tracimy orientację, bo miasta w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Polsce, Chinach, w Albanii, Egipcie, Dubaju naprawdę coraz mniej różnią się pomiędzy sobą.

Kolejny problem, jaki dostrzegają Ann Sussman i Justin Hollander – to monotonia. Ciągnące się przez całe dzielnice kwartały jednakowej, monotonnej,niebywale nudnej zabudowy wyjątkowo źle wpływa na ludzką psychikę – już dawno udowodniono to badaniami naukowymi. Z podobnych badań, analizujących ludzką psychikę wiemy z całą pewnością, że człowiek dla prawidłowego funkcjonowania potrzebuje różnorodności, zmiennych pejzaży, zróżnicowanych bodźców. Współczesna architektura, ta wśród której najczęściej przebywamy, dostarcza ich coraz mniej. To szkodzi – nie tylko powoduje nudę, znużenie, ale i stępia zmysły, zmniejsza wrażliwość, zobojętnia nie tylko na walory architektury, ale i otoczenie w ogóle.

Do bardzo podobnych wniosków doszedł Colin Ellard, neuropsycholog, badający wpływ urbanistyki i architektury na ludzką psychikę. Okazało się, że ujednolicona miejska zabudowa męczy i nudzi, zaś podekscytowanie budzić może obiekt nieszczególnie ładny, za to pełen zróżnicowanych punktów usługowych, barów, sklepów, małych, ale bardzo się między sobą różniących. Identyczne wnioski przyniosły badania Colleen Merrifield i Jamesa Danckerta, amerykańskich psychologów, którzy analizowali fale mózgowe ludzi, wystawionych na działanie obrazów nudnych, smutnych i ciekawych. Są psychiatrzy, którzy nudne, nie pobudzające neurologicznie otoczenie łączą ze wzrostem występowania ADHD u dzieci! Brendan Walker z University of Nottingham swoimi badaniami udowadniał, że ludzie wystawieni na pozytywne, zróżnicowane bodźce estetyczne są mniej materialistyczni, chętniej pomagają innym, są też bardziej cierpliwi. Charles Montgomery, w książce „Happy City: Transforming Our Through Urban Design” pokazał swoje wyniki badań nad kilkoma nowojorskimi dzielnicami. Wyraźnie pokazał, że ludzie są bardziej szczęśliwi w bałaganie, chaosie, w przestrzeni mniej nawet zadbanej, ale bardziej zróżnicowanej.

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera