Stodoła winiarska w Dobrzeniu Małym

W obliczu renesansu polskiego winiarstwa architekci coraz częściej stają przed wyzwaniem stworzenia obiektów, które łączą tradycję rolniczą z nowoczesnym językiem formy. Przykładem takiej realizacji jest winnica w Dobrzeniu Małym autorstwa pracowni PORT. Surowy, betonowy detal spotyka się tutaj z poetycką wrażliwością na otaczający krajobraz.

Prosto z opolskiego pejzażu

Odrodzenie kultury winiarskiej w Polsce wymaga infrastruktury. Projekt zrealizowany w 2025 roku w województwie opolskim wyrasta wprost z tożsamości okolicznej zabudowy. Cicha, powściągliwa struktura  wyłania się spomiędzy rzędów winorośli i zieleni. Twórcy z pracowni PORT – Józef Franczok, Marcin Kolanus oraz Marta Szelągowska wpisali prywatną inwestycję w unikalny mikroklimat i topografię regionu Opolszczyzny.

Hybryda funkcji w Dobrzeniu Małym

Współczesne budynki gospodarcze muszą elastycznie reagować na wielofunkcyjność procesu produkcyjnego. Opisywany obiekt skupia zróżnicowane programowo strefy w jednej, spójnej bryle - łącząc przestrzeń magazynową oraz zaplecze dla kameralnej produkcji wina. Kluczowym zabiegiem funkcjonalnym było otwarcie wnętrza na przestrzał dzięki zastosowaniu wielkogabarytowych, przesuwnych okien, całkowicie chowanych w połaciach ścian. Taki zabieg pozwala użytkownikom na bezpośrednie obcowanie z naturą i jednoczesne monitorowanie dojrzewających owoców. Sercem  budynku stała się podziemna, betonowa piwnica leżakowa, która nie tylko zabezpiecza trunki, ale tworzy klimatyczną strefę degustacyjną oddziałującą na wszystkie zmysły.

Interpretacja tradycyjnej stodoły w winiarskim wydaniu

W warstwie formalnej architekci bezpośrednio nawiązują do archetypu tradycyjnych zabudowań zagrodowych Dolnego Śląska i Opolszczyzny, w których dominowała prosta, wydłużona bryła nakryta dwuspadowym dachem. Ta klasyczna typologia wiejskiej stodoły została jednak poddana głębokiej redefinicji i oczyszczona ze zbędnego detalu. Budynek zyskuje lekkość dzięki zastosowaniu wielkich, przesuwnych przeszkleń, które pozwalają na optyczne przewietrzanie bryły. Gdy skrzydła okienne chowają się wewnątrz ścian, monolityczna konstrukcja staje się transparentnym łącznikiem między dwoma światami.

Najważniejszy element inwestycji ulokowany jest jednak pod powierzchnią gruntu. Zamiast standardowej, użytkowej piwnicy, projektanci wykreowali monumentalną przestrzeń operującą klasycznym sklepieniem kolebkowym. To strukturalne nawiązanie do historycznych piwnic winiarskich i zamkowych zyskało tu na wskroś nowoczesny, surowy wyraz. Podziemna strefa bazuje na architektonicznej czystości – monolityczny beton pokrywa równomiernie podłogi, ściany oraz łuki sufitu, tworząc wrażenie wykutej w skale, jednolitej jaskini.

W tę potężną, betonową strukturę subtelnie wpisano elementy szklane. Drzwi wejściowe wykonano z gładkiego, transparentnego szkła i celowo pozbawiono je widocznych, ciężkich ram. Dzięki temu zabiegowi stolarka nie konkuruje z wyrazistą, chropowatą fakturą betonu i pozwala bryle piwnicy zachować swój bezkompromisowy, monumentalny charakter. Całość kompozycji ucieka od dosłowności, przekładając tradycyjny język architektury regionalnej na współczesne, minimalistyczne rzemiosło.

Szczerość materiału i precyzja inżynierska stodoły winiarskej w Dobrzeniu Małym

Technologiczna strona projektu opiera się na dialogu betonu, cegły oraz szkła. Konstrukcja piwnicy z betonu architektonicznego daje wrażenie płynnego przejścia pomiędzy podłogą, ścianami i sklepieniem. Zastosowanie łuków kolebkowych niosło za sobą wyzwanie instalacyjne, które rozwiązano poprzez ukrycie wszelkich przewodów technicznych w tak zwanych pachach łuków. Aby nadać płaszczyznom szlachetności, tylną ścianę poddano procesowi młotkowania, wydobywając unikalną fakturę. Rzemieślniczy kunszt i doskonałość technologiczną widać również w strefie komunikacji, na schodach widać połączenie betonu z tradycyjną cegłą, tworząc celowo nieidealną, organiczną kompozycję eksponującą ślady pracy ludzkich rąk.

Stodoła winiarska w Dobrzeniu Małym

Projekt: PORT

Główni architekci: Józef Franczok, Marcin Kolanus, Marta Szelągowska
Inwestor: prywatny
Lokalizacja: Dobrzeń Mały, Polska
Realizacja: 2025
Zdjęcia: Maciej Lulko (https://foto-ml.pl/)

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera