Od supermarketu do świątyni sztuki. Niezwykła metamorfoza Museo Mitoraj w Pietrasancie

Robiono tu codzienne zakupy, dziś stoją tu warte miliony, monumentalne rzeźby z brązu i marmuru. Zwyczajny, modernistyczny budynek handlowy z lat 60. stał się jedną z najbardziej spektakularnych przestrzeni wystawienniczych we Włoszech i siedzibą Muzeum Mitoraja w Pietrasancie. Projekt przygotowała pracownia studio OBR

Miasto rzeźb i tradycja rzemiosła

Aby zrozumieć architektoniczny dialog, jaki podjęli projektanci z OBR, należy najpierw spojrzeć na unikalny kontekst lokalizacji. Pietrasanta to usytuowane na zachodnim wybrzeżu Włoch, w Toskanii, niespełna 25-tysięczne miasto, położone strategicznie 30 km na północ od Pizy i 80 km na zachód od Florencji. Od czasów renesansu miejsce to – z racji bliskości Massy i Carrary – stanowiło centrum dystrybucji i obróbki najszlachetniejszego marmuru. Ślady swojej obecności pozostawił tu sam Michał Anioł, a tradycja ta przez wieki przyciągała artystów poszukujących najlepszego surowca oraz niezrównanych lokalnych warsztatów odlewniczych i kamieniarskich.

W latach 80. XX wieku w Pietrasancie osiedlił się urodzony w Bielsku-Białej Igor Mitoraj. Wpisał się on na stałe w lokalną społeczność, stając się w 2001 roku honorowym obywatelem miasta. Jego monumentalne, inspirowane antykiem, acz celowo okaleczone rzeźby z brązu i marmuru na stałe wrosły w pejzaż toskańskich placów. Decyzja o stworzeniu stałego muzeum rzeźbiarza w tym właśnie miejscu była więc naturalnym krokiem upamiętnienia jego relacji z regionem.

Architektura dawnej hali targowej

Z punktu widzenia strategii projektowej najciekawszym aspektem realizacji jest wybór obiektu. Museo Mitoraj nie powstało jako nowy budynek wzniesiony od podstaw na fali "efektu Bilbao". Władze miasta i architekci zdecydowali się na adaptację istniejącej struktury – zmodernizowanego budynku handlowego (dawnej hali targowej), w której jeszcze do niedawna funkcjonował supermarket.

Pierwotny budynek został wzniesiony w latach 60. XX wieku według projektu włoskiego architekta Tito Salvatoriego. Charakteryzował się on wyrazistą, modernistyczną konstrukcją, typową dla powojennej architektury użyteczności publicznej we Włoszech. Zamiast wyburzać ten obiekt, architekci z OBR Open Building Research zdecydowali się uszanować zastaną tektonikę, traktując betonową konstrukcję jako surową ramę dla ekspozycji.

Brutalizm spotyka minimalizm: architektura dawnej hali targowej

Głównym zabiegiem architektów z pracowni OBR było przede wszystkim oczyszczenie i wyeksponowanie surowego, strukturalnego rytmu dawnej hali, co pozwoliło podkreślić oryginalną konstrukcję Salvatoriego. Następnie zdecydowano się na zastąpienie dawnych, ślepych przegród budowlanych transparentnymi, maksymalnie przeszklonymi ścianami. Ten radykalny krok otworzył wnętrze na miasto, nadając architekturze charakter lekkiego pawilonu, w którym granica między wnętrzem a zewnętrzem ulega całkowitemu zatarciu. Całość kompozycji dopełniło precyzyjne uporządkowanie otoczenia urbanistycznego poprzez stworzenie zielonego przedpola dla budynku, który został celowo nieco wyniesiony ponad poziom chodnika. Ten subtelny zabieg nadaje obiektowi monumentalny, a zarazem zapraszający charakter, łącząc go płynnie z przestrzenią publiczną i historycznym centrum Pietrasanty.

Dzięki tym skoordynowanym działaniom dawny obiekt czysto komercyjny zyskał zupełnie nową tożsamość. Surowość betonu z lat 60. doskonale koresponduje z patyną brązów i gładkością marmurów Mitoraja. Przeszklone ściany pozwalają ponadto na operowanie naturalnym światłem, które we włoskim słońcu plastycznie rzeźbi cienie na eksponowanych figurach, zmieniając percepcję dzieł w zależności od pory dnia.

Źródło: https://www.museomitoraj.it/, https://www.obr.eu/

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera