5 milionów starych dachówek. Wietnamskie muzeum z Grand Prize Brick Award 2026

Skromne muzeum ukryte w sadzie pod Hanoi zdobyło główną nagrodę w konkursie architektury ceglanej Brick Award 2026. Decydujące dla oceny projektu okazało się to, w jaki sposób architekci wykorzystali odpady z rozbiórek starych domów. Đạo Mẫu Museum udowadnia, że zero waste i piękno mogą iść ze sobą w parze.

Ukłon przed drzewami

Projekt Đạo Mẫu Museum (znany również jako Linh Từ – Uống Nước Nhớ Nguồn), zlokalizowany w xã Hiền Ninh w powiecie Sóc Sơn na obrzeżach Hanoi, powstał z inicjatywy cenionego wietnamskiego artysty i performera Xuâna Hinha. Obiekt dedykowany jest rdzennemu, mistycznemu kultowi Matki (Đạo Mẫu) – głęboko zakorzenionemu w wietnamskiej kulturze systemowi wierzeń, który celebruje żeńskie bóstwa oraz siły natury. Kontekst krajobrazowy odgrywał tu kluczową rolę: działka o powierzchni 5000 metrów kwadratowych była już zajęta przez gęsty, 50-letni sad owocowy, lasy bambusowe oraz sosny. Zamiast brutalnie ingerować w zastany ekosystem i wyrównywać teren, autorka projektu – Nguyễn Hà z pracowni ARB Architects – zdecydowała się na architektoniczną symbiozę. Muzeum dosłownie „wije się” między drzewami, dostosowując swoją geometrię do natury, tworząc przestrzeń zacierającą granicę między sacrum a profanum, historią a współczesnością.

Od prywatnego azylu do kulturalnego serca społeczności

Podstawowym zadaniem muzeum jest zachowanie, ochrona i popularyzacja tradycyjnego wietnamskiego dziedzictwa kulturowego. Program funkcjonalny obiektu został podzielony na kilka przenikających się stref. Oprócz przestrzeni stricte sakralnych i kaplic poświęconych kultowi Matki, w strukturze budynku wydzielono galerie wystawiennicze prezentujące tradycyjne kostiumy, obrazy oraz unikalne artefakty związane ze sztuką widowiskową (jak teatr Hát Chèo czy rytuały Hầu Đồng). Ważnym elementem jest także bogata biblioteka dedykowana literaturze ludowej i sztuce tradycyjnej. Nagroda Brick Award 2026 w kategorii „Sharing public spaces” (oraz Grand Prize) dobitnie podkreśla społeczną rolę tego miejsca – obiekt pomyślany jako enklawa artysty docelowo ma służyć całej społeczności jako żywe centrum kultury, otwarte dla badaczy oraz młodego pokolenia poszukującego swoich duchowych korzeni.

Gra światła i cienia, czyli jak dekonstruować tradycję

Wizualna tożsamość Đạo Mẫu Museum opiera się na abstrakcji i dekonstrukcji tradycyjnej wietnamskiej ikonografii religijnej. Zamiast monumentalnej, przytłaczającej bryły, Nguyễn Hà zaprojektowała horyzontalną sekwencję połączonych ze sobą pawilonów, wież oraz zadaszonych portyków. Najbardziej spektakularnym elementem formy są rzeźbiarskie ściany i dachy, które sprawiają wrażenie, jakby wyrastały wprost z ziemi. Architektura operuje tutaj subtelną grą światłocienia – porowata struktura materiałów i nieregularne ażury wpuszczają do wnętrz naturalne światło słoneczne, tworząc mistyczny, intymny klimat. Nocą, dzięki ciepłemu iluminowaniu ścian, budynek zamienia się w świecącą instalację przestrzenną. Integralną częścią formy architektonicznej jest również starannie zakomponowana mała architektura, m.in. unikalna kolekcja starych, ceramicznych naczyń na wapno (bình vôi) ułożona pod drzewami, symbolizująca tradycję i ciągłość kulturową.

Innowacja z odzysku, czyli 5 milionów cegieł

To właśnie w sferze technologiczno-materiałowej kryje się innowacyjność projektu, która zadecydowała o triumfie w konkursie. Budynek został wzniesiony w duchu „zero waste” z wykorzystaniem lokalnych materiałów z odzysku. Do budowy ścian, wież i posadzek zużyto aż 5 milionów starych dachówek ceramicznych (ngói cổ) oraz milion tradycyjnych cegieł (gạch thất cổ). Materiały te zostały odkupione od mieszkańców 500 wyburzanych i modernizowanych tradycyjnych domów w Wietnamie.

Dachówki nie zostały użyte wyłącznie jako pokrycie dachu – ułożono je warstwowo, jedna na drugiej, tworząc unikalną strukturę masywnych ścian szczelinowych o doskonałych właściwościach termicznych i akustycznych, idealnie dopasowanych do tropikalnego klimatu.

Nawet odpady powstałe w trakcie budowy, takie jak potłuczone fragmenty ceramiki, zostały skrupulatnie zebrane i rozsypane jako utwardzenie ścieżek ogrodowych. W ten sposób stara, rzemieślnicza glina zyskała nowe życie, łącząc tradycyjne techniki murarskie z nowoczesną, proekologiczną myślą techniczną.

Dạo Mẫu (Mothergoddess) Museum & Temple

Projekt: arb architects, Hanoi, Vietnam

Realizacja: 2023

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera