Najstarszy czynny dworzec w Polsce odzyskał blask. Dworzec w Oławie już działa

Zanim w Polsce na dobre rozkręciła się epoka kolei, w Oławie stał już dworzec, który działa do dziś. Po remoncie za 18,1 mln zł wygląda tak, jakby czas zatrzymał się w połowie XIX wieku, choć nie brakuje w nim współczesnych udogodnień.

Dworzec w Oławie ma dwie funkcje

Kamień węgielny pod budowę położono 6 czerwca 1841 roku, a gotowy obiekt oddano do użytku 21 maja 1842 roku. Od tamtej pory dworzec w Oławie nieprzerwanie obsługuje podróżnych, co czyni go, według danych historycznych, najstarszym czynnym dworcem na ziemiach polskich. Przez ponad półtora wieku zmieniały się państwa, granice i rozkłady jazdy, a budynek konsekwentnie pełnił swoją rolę.

Inwestor, PKP SA, nie poprzestał jednak na odświeżeniu elewacji. Zadanie polegało na pogodzeniu zabytkowego charakteru obiektu z wymogami współczesności. We wschodniej części budynku przywrócono historyczne wejście, za którym znalazły się poczekalnia, toalety oraz automaty z przekąskami i napojami. Główny korpus przeznaczono natomiast na potrzeby samorządu Oławy. Mieści się tu sala wystawiennicza z niewielką przestrzenią kawiarnianą oraz pomieszczenia dla Straży Miejskiej. Dworzec przestaje być więc wyłącznie przystankiem w drodze, a staje się także miejscem, w którym toczy się życie miasta.

Neorenesans, który rósł razem z koleją

Pierwotny budynek powstał w stylu neorenesansowym, który w połowie XIX wieku był na kolei niemal obowiązującym językiem architektury. Rozwój sieci kolejowej na Śląsku wymusił jednak rozbudowę. Najprawdopodobniej jeszcze w końcu lat 50. XIX wieku do północno-zachodniego szczytu dobudowano trójosiowy pawilon drugiej poczekalni. W 1884 roku doszła do niego krótka wiata peronowa na żeliwnych kolumnach, z nitowaną stalową konstrukcją kratową wspierającą drewniany dach. Na przełomie wieków wiatę przedłużono na całą długość budynku.

Dworzec jest więc zapisem kolejnych etapów rozwoju kolei, a nie dziełem jednego gestu projektowego. Projektanci z częstochowskiej firmy Global Budownictwo, odpowiedzialni także za wykonawstwo, potraktowali tę wielowarstwowość jako wartość, którą należy zachować, a nie uporządkować. Wszystkie roboty prowadzono pod nadzorem konserwatora zabytków. Na zewnątrz zachowano detale architektoniczne oraz większość oryginalnej stolarki okiennej i drzwiowej. Wymieniono jedynie tynki, ponieważ były elementem wtórnym, powojennym. Od strony miasta pojawiły się dwa nowe akcenty: zegar i neon „Oława”, które łączą tradycję dworcowych znaków ze współczesnymi zasadami wayfindingu..

Lekcja historii w poczekalni

Najciekawsze rzeczy wydarzyły się wewnątrz. Podczas prac konserwatorskich odkryto pierwotny strop drewniany ze sztukateriami oraz polichromie ścienne. Zamiast zakrywać te elementy, wyeksponowano je w poczekalni, dzięki czemu oczekiwanie na pociąg zyskało nieoczekiwany, muzealny wymiar. Podobnie potraktowano pierwotną posadzkę w holu: odsłonięty fragment zabezpieczono i pozostawiono na widoku.

To podejście, w którym odkrycia z remontu stają się częścią wnętrza, a nie kłopotem do zamaskowania, jest wyróżnikiem obiektu. Podróżny nie musi nic wiedzieć o historii budynku, by poczuć, że znalazł się w miejscu z charakterem. Układ funkcji, z poczekalnią w części wschodniej i miejskimi usługami w głównym korpusie, pozwala jednocześnie zachować porządek i czytelność przestrzeni

Remont dworca kolejowego w Oławie

Lokalizacja: Oława, ul. Kolejowa

Inwestor: PKP SA

Projektanci: Global Budownictwo Sp. z o.o. z Częstochowy

Wykonawca: Global Budownictwo Sp. z o.o. z Częstochowy

Projekt: 2024
Realizacja: 2026

Koszt przebudowy: 18,1

Żródło: PKP S.A.

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera