Skurusundet Ravine House — architektura skał i powietrza

W skalistym wąwozie niedaleko szwedzkiej cieśniny Skurusundet, w miejscu o trudnej topografii i bogatej historii, powstał dom, który redefiniuje pojęcie dialogu budynku z krajobrazem. Skurusundet Ravine House to trzy kondygnacje wpisane wertykalnie w otaczającą przestrzeń – projekt łączący zrównoważone budownictwo z precyzją formalną i głębokim szacunkiem dla miejsca.

Trudny kontekst domu jednorodzinnego

Skurusundet, położony na obrzeżach sztokholmskiego archipelagu w gminie Nacka, to miejsce o bogatej historii i wyjątkowej topografii. Nieopodal wąskiego cieśniny Skurusundet znajduje się niewielka działka, na której powstał dom o unikalnym charakterze – Skurusundet Ravine House. Parcela, głęboko osadzona w skalistej rozpadlinie i ograniczona stromymi klifami od wschodu i zachodu, wydawała się niemożliwa do zabudowy – nie tylko ze względu na trudną geometrię, ale również ograniczenia komunikacji i ścisłe regulacje urbanistyczne.

Teren ten przez dekady służył jako miejsce letniego wypoczynku – charakterystyczne czerwone domki letniskowe stanowiły część społecznej inicjatywy organizacji tanich wakacji w pobliżu stolicy. Z czasem, wraz z rozwojem infrastruktury i wzrostem atrakcyjności lokalizacji, większość z tych prowizorycznych struktur została zastąpiona pełnowymiarowymi domami całorocznymi. Mimo to, w naturalnej rzeźbie terenu zachowały się ślady przeszłości – tarasowe mury oporowe oraz półkolisty staw rybny z granitowym obrzeżem wskazują na wcześniejszą zabudowę.

Nowy dom, zrealizowany w 2024 roku, stanowi odpowiedź na ten złożony kontekst – architektoniczną próbę wpisania się w trudny krajobraz z szacunkiem dla historii i topografii miejsca.

Życie na trzech poziomach

Dom o powierzchni całkowitej 150 m² został rozplanowany na trzech poziomach, w sposób przemyślany i hierarchiczny. Każda kondygnacja ma swoją wyraźnie określoną funkcję i bezpośrednie połączenie z zewnętrznymi tarasami ogrodu skalnego, który stopniowo opada przez wąwóz aż do dawnego stawu.

Dolna kondygnacja, częściowo zagłębiona w skale, mieści pomieszczenia techniczne i gospodarcze – pozostaje najbardziej "zakotwiczona" w topografii. Środkowe piętro, będące głównym poziomem wejściowym, zawiera strefę prywatną z sypialniami i garderobami. Najwyższa kondygnacja to przestrzeń dzienna: otwarta, przeszklona strefa z kuchnią i salonem, z której rozciąga się spektakularny widok na cieśninę Skurusundet oraz portowe przedmieścia Sztokholmu. Przestrzeń ta pełni również funkcję serca domu, skupiając życie codzienne mieszkańców wokół światła, krajobrazu i drewna.

Sercem domu jest drewniana klatka schodowa, która łączy wszystkie kondygnacje i organizuje komunikację. Prosty układ komunikacyjny i funkcjonalny pozwala na maksymalne wykorzystanie dostępnej powierzchni użytkowej bez nadmiernej ingerencji w działkę.

Surowy jak przyroda

Forma budynku jest surowa, zdecydowana i oszczędna – kubiczna bryła o zwartej kompozycji, osadzona częściowo w zboczu, minimalizuje ślad zabudowy i ogranicza wizualną dominację nad krajobrazem. Zabieg ten umożliwił także uzyskanie dodatkowej kondygnacji w sposób zgodny z lokalnymi przepisami.

Fasada domu to konsekwentna gra pionów i poziomów – wyraźnie artykułowane, rytmiczne podziały drewna tworzą kontrapunkt dla organicznego charakteru otaczającej skały i roślinności. Taka kompozycja formalna nie tylko dodaje elewacjom ekspresji, ale także odzwierciedla dualizm – pomiędzy tym, co naturalne, a tym, co zaprojektowane.

Każda z elewacji została zaprojektowana w odniesieniu do konkretnego kontekstu – klifów, widoków, istniejących tarasów – dzięki temu dom sprawia wrażenie precyzyjnie "wszytego" w krajobraz. Przeszklona, górna kondygnacja otwiera się na panoramiczne pejzaże, natomiast niższe poziomy zachowują większą intymność i zintegrowanie z ogrodem skalnym.

Drewno i prefabrykacja

Technika budowy Skurusundet Ravine House opiera się na zrównoważonym podejściu do materiałów i konstrukcji. Kluczowym materiałem jest drewno sosnowe – surowiec lokalny, odnawialny i dostępny. Co istotne, architekci zdecydowali się na innowacyjne podejście do jego przetwarzania: poprzez selekcję i klejenie fragmentów drewna z sękami, uzyskano materiał pozbawiony wad strukturalnych i wizualnych. Dzięki temu tańsze, technicznie mniej wartościowe drewno zostało przekształcone w materiał o wysokiej estetyce i trwałości.

W projekcie zastosowano także elementy prefabrykowane z drewna klejonego krzyżowo (CLT), co pozwoliło na szybszy montaż na trudno dostępnej działce i obniżyło wpływ budowy na otoczenie. Betonu użyto w bardzo ograniczonym zakresie – głównie jako materiał fundamentowy i stabilizujący, w miejscach styku ze skałą.

Wszystkie decyzje materiałowe zostały podporządkowane idei minimalizacji śladu węglowego oraz szacunku dla miejsca. Nawet detale wnętrza – ukryte konstrukcje i odsłonięte powierzchnie – mówią o świadomym, odpowiedzialnym projektowaniu, w którym technika służy nie maksymalizacji efektu, lecz trwałości i spójności wizji.

Metryczka realizacji: Dom wśród skał

Projekt: Kolman Boye Architects

Realizacja: 2024

Powierzchnia: 150 m kw.

Foto: Johan Dehlin 2024, © KBA 2024

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera