Znamy wyniki konkursu na Pawilon Żywiołów w łódzkim ZOO

W grudniu rozstrzygnięto międzynarodowy konkurs na Pawilon Żywiołów w łódzkim ogrodzie zoologicznym, jednak dopiero teraz pełna dokumentacja projektowa pozwala na analizę zwycięskich koncepcji. Czołowe prace pokazują, w jaki sposób wielkie, miejskie inwestycje w ogrodach zoologicznych mogą stać się bastionami ochrony klimatu i dobrostanu gatunkowego.

Projektowanie w dobie kryzysu siedlisk

Konkurs „House of Elements” odbył się w specyficznym momencie. Ogrody zoologiczne i botaniczne stają się współczesnymi „arkami”, w których eksponowana jest przyroda systematycznie rugowana z jej naturalnych siedlisk. Skład sądu konkursowego, w którym obok architektów i urbanistów zasiedli biolodzy, zdefiniował kierunek debaty nad zgłoszonymi projektami. Rozmowy na styku tych dyscyplin zaowocowały wyborem projektów, które nie traktują zwierząt jako „eksponatów”, lecz jako współużytkowników architektury. Pawilon w Łodzi ma być nie tylko atrakcją turystyczną, ale przede wszystkim spójnym biotopem wpisanym w lokalną tkankę miejską.

Dobrostan zwierząt jako prymat projektowy

Pierwsze dwa miejsca, zajęte przez VMA Design Studio (Bangkok) oraz SOHO PLAYTIME (Paryż), zyskały uznanie dzięki radykalnemu podejściu do dobrostanu mieszkańców pawilonu. Funkcja budynku została tu podporządkowana naturalnym rytmom biologicznym. Projektanci z Bangkoku i Paryża zaproponowali przestrzenie, które minimalizują stres u zwierząt, zapewniając im odpowiednie strefy wycofania oraz stymulację sensoryczną. Trzecie miejsce dla polskiego zespołu reprezentowanego przez Kacpra Borka potwierdza, że polskie pracownie potrafią odnaleźć się w tak specyficznym, interdyscyplinarnym programie użytkowym i zaproponować konkurencyjne rozwiązania.

Masa termiczna i estetyka ziemi

Zwycięskie koncepcje odrzucają szklano-stalowy technicyzm na rzecz form organicznych i materiałowej szczerości. Dominującym motywem jest wykorzystanie ziemi jako głównego budulca. Forma pawilonu wynika tutaj z właściwości fizycznych materiału. Wykorzystanie ziemi ubijanej lub ceramiki pozwala na stworzenie brył, które naturalnie wtapiają się w otoczenie, unikając wizualnej agresji. Jest to architektura, która „oddycha” wraz z otoczeniem, tworząc rzeźbiarskie, niemal jaskiniowe przestrzenie, optymalne dla ekspozycji żywiołów, którym pawilon jest dedykowany.

Niskoemisyjność i masa termiczna

Techniczne aspekty nagrodzonych prac to ukłon w stronę inżynierii zrównoważonej. Tradycyjne materiały zostały tutaj zaprzęgnięte na służbę nowoczesnej fizyki budowli. Kluczowym rozwiązaniem jest wykorzystanie ziemi jako materiału konstrukcyjnego o wysokiej bezwładności cieplnej. Dzięki dużej masie termicznej ściany pawilonu stają się naturalnym buforem, który magazynuje energię i stabilizuje mikroklimat wnętrza bez konieczności nieustannego zasilania systemów grzewczych czy chłodzących.

Zamiast polegać na zaawansowanej, energochłonnej mechanice typu HVAC, architekci zaprojektowali więc systemy oparte na naturalnych przepływach grawitacyjnych. Strategiczne rozmieszczenie otworów wentylacyjnych pozwala na pasywną wymianę powietrza, co drastycznie redukuje ślad węglowy obiektu w całym cyklu jego życia.

Całość zwycięskiej koncepcji domyka rygorystyczne podejście do logistyki materiałowej, gdzie prymat lokalnych surowców nie tylko ma obniżyć koszty środowiskowe transportu, ale wpisuje proces budowy w model gospodarki cyrkularnej. Takie podejście sprawia, że pawilon przestaje być jedynie kubaturą, a zaczyna funkcjonować jako samoregulujący się organizm techniczny.

Żródło: Orientarium Zoo Łódź, https://www.facebook.com/dorota.szlachcic.arc2 Będziemy aktualizować artykuł w miarę pozyskiwania kolejnych informacji o wynikach konkursu.

Tekst: Krzysztof Sołoducha

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera