Kultura na Wyspie Sobieszewskiej w Gdańsku

Wyspa Sobieszewska, będąca jedną z najbardziej specyficznych i przyrodniczo cennych dzielnic Gdańska, doczekała się projektu, który w sposób dojrzały łączy szacunek do lokalnej historii z nowoczesną myślą o przestrzeni publicznej. Nowe Centrum Społeczno-Kulturalne, realizowane przy ulicy Turystycznej, to nie tylko inwestycja w infrastrukturę, ale przede wszystkim próba redefinicji lokalnego centrum integracji. Poprzez adaptację historycznego budynku dawnej piekarni oraz budowę nowej, minimalistycznej bryły, powstaje zespół obiektów, które stają się nowym zwornikiem kulturowym dla mieszkańców i turystów

O czym jest artykuł ?

1. Nowa inwestycja na mapie Gdańska: Centrum Społeczno-Kulturalne w Sobieszewie

2. Architektura wpisana w klimat wyspy: projekt i estetyka

3, Rewitalizacja i nowoczesność – adaptacja historycznej zabudowy

4. Zagospodarowanie terenu wokół Centrum

5. Kiedy powstanie dom kultury na Wyspie Sobieszewskiej?

Jeszcze zimą 2026 roku zostanie ogłoszony przetarg na wykonawcę, który w ciągu 14 miesięcy będzie miał zbudować przy ulicy Turystycznej na gdańskiej Wyspie Sobieszewskiej  Centrum Społeczno-Kulturalne. Placówka nie powstanie na surowym kamieniu: na jej potrzeby zostanie przebudowany i zmodernizowany Dom Kultury „Wyspa Skarbów”. Projekt zakłada remont i adaptację budynku przy ul. Turystycznej, z odtworzeniem historycznej bryły budynku i odkryciem ceramicznej elewacji obiektu oraz przywróceniem dawnej formy werandy. 

Rewitalizacja historycznego budynku W Gdańsku

Nie będzie to pierwszy przypadek w Gdańsku, gdy historyczny budynek, który odzyskał swój blask, z powodzeniem służy mieszkańcom. Niedawno wielką zmianę przeszedł Dom Zdrojowy w Brzeźnie. W obu przypadkach celem inwestycji Celem inwestycji jest nie tylko zaoferowanie mieszkańcom ważnego dla społeczności obiektu, ale także rewitalizacja dzielnicy, z poszanowaniem jej historii, tradycji, architektury.

Dialog z historią i nadmorskim krajobrazem

Projekt Centrum Społeczno-Kulturalnego na Wyspie Sobieszewskiej wyrasta z głębokiej analizy genius loci tego miejsca. Lokalizacja przy ulicy Turystycznej, będącej główną arterią komunikacyjną dzielnicy, narzuciła konieczność stworzenia obiektu, który będzie pełnił funkcję reprezentacyjną, a jednocześnie zachowa kameralny charakter zabudowy wyspy. Kluczowym elementem kontekstu jest obecność historycznego budynku dawnej piekarni, który przetrwał próbę czasu i stał się punktem wyjścia dla całej kompozycji.

Kontekst przyrodniczy, bliskość martwej Wisły oraz unikalna flora i fauna wyspy, wymusiły zastosowanie rozwiązań, które integrują budynek z otoczeniem. Projekt nie kończy się na fundamentach, ale wykracza poza nie, aranżując przestrzeń publiczną, place oraz zieleń, które mają za zadanie spoić tkankę miejską z naturalnym krajobrazem wydm i lasów sosnowych.

Nowoczesny dom kultury na Wyspie Sobieszewskiej

Budynek przy ul. Turystycznej 3 na Wyspie Sobieszewskiej istnieje od początku XX wieku. W latach 20. i 30., aż do końca II wojny światowej mieścił się w nim hotel „Lindenhof” (hotel „pod Lipami”) oraz restauracja i kawiarnia „Restaurant und Cafe Bohnsack”. Po wojnie w budynku działała szkoła, przedszkole, biblioteka. Teraz ma się rozpocząć nowy rozdział w dziejach obiektu.

Władze miasta chcą, aby po modernizacji swoje miejsce znalazły tu działające wcześniej i nowe instytucje, w tym m.in. Wyspa Skarbów – Gdański Archipelag Kultury, Biblioteka na Wyspie – Biblioteka Publiczna, filia nr 48, Rada Dzielnicy Wyspy Sobieszewskiej, Stowarzyszenie Przyjaciół Wyspy Sobieszewskiej i Koło Emerytów i Rencistów „Bursztynek”. W budynku głównym, pochodzącym z początku XX wieku, powstaną m.in. przestrzenie dla biblioteki, sal spotkań i warsztatów, izby pamięci Wincentego Pola, pomieszczenia do zajęć indywidualnych oraz zaplecze administracyjne. Odtworzona zostanie również historyczna drewniana weranda, która – zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi – odzyska funkcję usługową. Projekt obejmuje także zagospodarowanie terenu wokół, ma tu powstać parkowa przestrzeń rekreacyjna.

Hybrydowa przestrzeń integracji

Wymagania funkcjonalne stawiane przed nowym centrum były niezwykle szerokie, co zaowocowało projektem obiektu o charakterze hybrydowym. Głównym celem było pomieszczenie w jednym zespole budynków filii Gdańskiego Archipelagu Kultury „Wyspa Skarbów” oraz filii Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej. Układ funkcjonalny został zaprojektowany w taki sposób, aby poszczególne instytucje mogły działać niezależnie, a jednocześnie korzystać ze wspólnych przestrzeni wspólnych, takich jak hol wejściowy czy kawiarnia.

W sercu obiektu zaplanowano wielofunkcyjną salę widowiskową, która dzięki nowoczesnym systemom akustycznym i mobilnemu wyposażeniu może służyć zarówno koncertom, projekcjom filmowym, jak i spotkaniom lokalnej społeczności. Ważnym aspektem jest również adaptacja starej piekarni na cele warsztatowe i wystawiennicze, co pozwala na zachowanie ciągłości historycznej funkcji tego miejsca jako punktu spotkań. Przestrzeń zewnętrzna została pomyślana jako przedłużenie funkcji wewnętrznych – letnie kino, kiermasze czy warsztaty plenerowe znajdują swoje miejsce na starannie zaprojektowanym dziedzińcu.

Nowy budynek posiada dwuspadowy dach o stromym nachyleniu, co koresponduje z sylwetą dawnej piekarni, tworząc spójną, choć zróżnicowaną materiałowo linię zabudowy.

Kluczowym zabiegiem estetycznym jest gra kontrastów między ceglaną elewacją historycznego obiektu a jasną, niemal monolityczną skórą nowej części. Duże przeszklenia w strefie parteru otwierają budynek na ulicę i plac, zapraszając przechodniów do środka i niwelując barierę między wnętrzem a zewnętrzem. Zastosowane podziały okienne i rytm elewacji wprowadzają do kompozycji harmonię i spokój, co jest niezbędne w tak cennym przyrodniczo otoczeniu. Forma obiektu nie jest jedynie estetycznym wyborem, ale bezpośrednią odpowiedzią na skalę sąsiedniej zabudowy jednorodzinnej i pensjonatowej.

Rzemiosło w służbie trwałości

Realizacja projektu na Wyspie Sobieszewskiej będzie wymagała zastosowania technologii, które sprostają specyficznym warunkom klimatycznym – dużej wilgotności oraz zasoleniu powietrza. Konstrukcja budynku będzie opierać się na sprawdzonych rozwiązaniach żelbetowych i murowanych, które zapewniają trwałość i doskonałe parametry termiczne.

Centrum Społeczno-Kulturalne w Gdańsku-Sobieszewie

Lokalizacja: ul. Turystyczna 3, Gdańsk (Wyspa Sobieszewska)

Autorzy projektu: Pracownia projektowa Domino (szczegółowy skład zespołu: arch. Wojciech Dunaj, arch. Rafał de Jastrzębiec Wykowski)

Inwestor: Gmina Miasta Gdańska / Dyrekcja Rozbudowy Miasta Gdańska (DRMG)

Użytkownicy: Gdański Archipelag Kultury (GAK) – filia „Wyspa Skarbów”, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku

Powierzchnia użytkowa całkowita: ok. 1 100 m²

Liczba kondygnacji: 1-2 (w zależności od części obiektu)

Kubatura: ok. 4 800 m³

Projekt konkursowy: 2017/2018 r.

Rozpoczęcie budowy: 2024 r.

Planowane oddanie do użytku: 2026 r.

Źródło: gdansk.pl

Opracowanie: Krzysztof Sołoducha

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera