Plecionka z betonu i historii – mieszkania w fabryce koronek w Krakowie

Przeprojektowanie tkanki poprzemysłowej w strukturze historycznego miasta to jedno z najtrudniejszych zadań projektowych. Zespół pracowni Lewicki Łatak przekształcił dawną fabrykę koronek w kameralny kwartał mieszkaniowy o rzeźbiarskiej, betonowej fasadzie.

Dialog z przeszłością Podgórza

Zabudowania dawnej fabryki koronek i trykotaży położone są między Starym Podgórzem a Zabłociem w Krakowie. To wyjątkowo atrakcyjna lokalizacja, blisko centrum, w otoczeniu kameralnej, historycznej zabudowy. Fabryka powstała na początku XX wieku i produkcyjne funkcje pełniła także po II wojnie światowej; zmiana zaczęła się w epoce transformacji ustrojowej – działające tu zakłady upadły, a budynki zamieniły się w przestrzenie najmu dla szeregu mniejszych biznesów. W 2023 roku nowy inwestor otrzymał pozwolenie na budowę – ruszyły prace przy zmianie funkcji poprzemysłowych obiektów.

Pofabryczne zabudowania nie tworzyły spójnego kwartału, nie wypełniały pierzei, były zbudowane wszak na potrzeby produkcji, nie urbanistycznej i estetycznej całości. Zadania przemiany ich na obiekty mieszkaniowe, a zarazem nadania im charakteru miejskiej zabudowy podjęła się znana krakowska pracownia Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka, laureatów Honorowej Nagrody SARP z 2018 roku.

Od manufaktury do mieszkań – trudna sztuka kompromisu

Głównym celem wielowątkowego projektu było przekształcenie obiektów poprzemysłowych w pełnowartościowy kwartał mieszkaniowy. Architekci zaprojektowali strukturę, w której znalazły się lokale o zróżnicowanej powierzchni – od kompaktowych 25 m² do apartamentów liczących około 80 m².

Adaptacja historycznej struktury do nowych funkcji rzadko jednak przebiega bezkompromisowo. W tym przypadku dyskusję i pewną krytykę wywołało ukształtowanie niektórych lokali, w których znaczną część powierzchni zajął długi, ciemny korytarz, wyceniany przez dewelopera tak samo jak pokoje. Architekci otwarcie tłumaczą to specyfiką pracy na zastanej tkance:

„Zawsze, gdy zachowuje się istniejący obiekt i wprowadza do niego nowe funkcje konieczne są pewne funkcjonalne ustępstwa, nie da się w pełni zmienić układu budynku tak, by bez strat zamienić go zupełnie nową przestrzeń”.

Fasada utkana z betonu

Najważniejszym gestem formalnym projektu stała się decyzja o domknięciu pierzei ulicy nowym obiektem frontowym. Ta nowoczesna plomba pełni potrójną rolę: porządkuje pierzeję, osłania wewnętrzny, kameralny dziedziniec inwestycji oraz stanowi wizualną wizytówkę całego założenia.

To właśnie elewacja frontowa definiuje tożsamość estetyczną projektu przy Dąbrowskiego 16. Projektanci nadali jej unikalny, trójwymiarowy charakter. Rytmiczna, strukturalna kompozycja jest bezpośrednim, symbolicznym ukłonem w stronę dawnej, włókienniczej i rzemieślniczej przeszłości tego miejsca, imitując w betonie tekstylną przeplatankę.

Architektura cyrkularna i rzemieślnicza precyzja

Projekt wyróżnia się wyważonym podejściem do materiału i ekologii budowlanej. Kluczowy element estetyczny frontowej fasady zrealizowano przy użyciu betonowej cegły układanej w precyzyjny wzór dekoracyjnej plecionki.

Z technologicznego i środowiskowego punktu widzenia najważniejsza pozostaje jednak decyzja o zachowaniu pofabrycznych budynków. Zamiast wyburzeń i budowania od nowa, architekci zdecydowali się na trudniejszy proces adaptacji. Dzięki temu realizacja była znacznie bardziej przyjazna środowisku – drastycznie ograniczono zużycie nowych materiałów konstrukcyjnych oraz nie wytworzono ton odpadów z gruzu budowlanego.

Dąbrowskiego 16

Inwestycja: Dąbrowskiego 16

Lokalizacja: ul. Dąbrowskiego 16, Kraków

Projektanci: Biuro Projektów Lewicki Łatak

Wykonawca: KPB Cracovia Sp. z o.o.

Realizacja: 2026

Źródło: https://lewicki-latak.com.pl/

https://www.modern-living.pl/

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera