Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera


Zbigniew Maćków namawia do zagęszczania miast - wywiad z architektem

 

Czas czytania: ~5 min


„Koszalin ma powierzchnię większą od Paryża, ale to w Paryżu chce się mieszkać” twierdzi Zbigniew Maćków w ramach „Future Builders” – międzynarodowego cyklu wywiadów z opiniotwórczymi architektami na temat wyzwań stojących przed współczesną architekturą i urbanistyką. Spotkanie odbyło się 7. października. Zbigniew Maćków to założyciel 60-osobowej pracowni MPP i laureat wielu branżowych nagród w Polsce i na świecie, w tym Honorowej Nagrody SARP 2020.

 

Future Builders: Zbigniew Maćków

Spotkanie rozpoczęło filozoficzne pytanie o to, czy architekturę można rozumieć jako misję poprawiania świata i czy konieczny w jej uprawianiu jest prymat etyki nad estetyką. Architekt przyznał, że jego zdaniem „uprawianie zawodu architekta to rozwiązywanie problemów. Problemów czasami nieznanych inwestorowi czy zleceniodawcy.”

 

Triada Witruwiusza: funkcjonalność, trwałość, piękno

Jako priorytety, którymi kieruje się w swojej pracy (podkreślając słowo „naszej” jako wyraz przekonania, że architekturę w dzisiejszych czasach uprawia się zespołowo), wskazywał zaczerpniętą z klasycznego dzieła Witruwiusza „O architekturze ksiąg dziesięć” triadę: funkcjonalność, trwałość, piękno. W dalszym przebiegu wywiadu wrócił do niej, nadmieniając, że „w dzisiejszych czasach można by do niej dodać ograniczanie śladu węglowego – zarówno na etapie budowy, jak i dalszej eksploatacji.

 

Dom jednorodzinny jest nieetyczny

W rozmowie poruszona została kwestia wyższości budownictwa wielorodzinnego nad jednorodzinnym (tańsze w budowie, tańsze w eksploatacji, obarczone mniejszym śladem węglowym, lepiej wykorzystujące zasoby infrastrukturalne, bardziej socjalizujące społeczność). Według architekta lansowana przez polski rząd wizja małych domów budowanych bez zezwoleń jest „o 180° wobec trendów współczesnej urbanistyki, socjologii i ekologii”. Rządowy pomysł jawi się jako archaiczny i dowodzi, że włodarze zarówno miast, jak i całego państwa nie mają dobrego pomysłu na to, jak zaspokoić potrzeby mieszkaniowe Polaków.

 

Gęsto zamiast bez ładu i składu

„Przetrwają tylko miasta gęste. Te rozlane stracą rację bytu”. Zdaniem prelegenta daleko nam do gęstych miast zachodu „W Paryżu czy Berlinie nie dziwi wysoka zabudowa 3 czy 5 rzędów od ulic, tymczasem w polskich realiach tę przestrzeń zaśmieca się bez ładu i składu np. garażami.” Podkreślił też, że zagęszczanie nie może odbywać się kosztem terenów zielonych, „te garaże stoją dziś tam, gdzie mógłby być mały park, skwer czy plac zabaw”.

 

WUWA2 – przyjazne osiedle

Prowadzący rozmowę dr Piotr Żabicki zapytał także o jeden z projektów z portfolio Maćkowa: Osiedle WUWA2 we wrocławskich Żernikach. Projektant opowiadał o tym, jak ze starcia wizji wielu architektów powstawał projekt osiedla przyjaznego mieszkańcom i zaspokajającego ich potrzeby bez konieczności używania samochodów. Przyznał, że obserwując, jak żyje się dziś mieszkańcom najbardziej obsypanego nagrodami polskiego osiedla, zmieniłby kilka rozwiązań, ponieważ to normalne – nikt nie może przewidzieć wszystkich interakcji, jakie zachodzą pomiędzy konceptem urbanistycznym i ucieleśniającą go architekturą, a mieszkańcami.

 

Miasta przyszłości jak centra handlowe

Rozwijając wątek interakcji pomiędzy mieszkańcami a miastem, architekt posłużył się obrazową i kontrowersyjną figurą retoryczną, według której „dobre miasta powinny uczyć się od centrów handlowych”. Doprecyzował myśl szkicem historycznym – jak centra handlowe (skądinąd oceniane przez niego jako koncepcja schyłkowa, odchodząca powoli w niebyt) naśladowały dobrze funkcjonujące miasta, a dziś swoimi doświadczeniami z zakresu zarządzania przestrzenią mogłyby pomóc przeciwdziałać chaosowi i brakowi pomysłów na harmonijny rozwój. Winą za ten stan rzeczy obarcza „oddanie tkanki miejskiej deweloperom”. Ci zaś mają inne priorytety niż wygodne i dobre mieszkanie swoich klientów – chcą bowiem w maksymalny sposób wykorzystać areał działek i powierzchnie mieszkań. Porównał deweloperów do studentów postępujących według zasady 3Z (zakuć, zdać, zapomnieć jako wybudować, sprzedać, zapomnieć) – krótki horyzont czasowy takiego postępowania jest przyczyną chaosu i niskiego komfortu mieszkania w polskich miastach.

 

Własność jako lekarstwo

Wybawienie od tego stanu rzeczy widzi w zmianie struktury właścicielskiej i umiejętnym zarządzaniu własnością: Fundusze inwestycyjne zainteresowane budowaniem obiektów pod wynajem są bowiem nowym typem inwestora – pochylającym się i nad kwestią komfortu mieszkańców, i długofalowym eksploatowaniem swoich zasobów: od optymalnego budowania, przez energooszczędną eksploatację, po tanią i ekologiczną utylizację obiektów, których „cykl życia” się skończył.

 

Po utylizacji przyszła pora na temat rzekę, jaką jest renowacja i rewitalizacja starych obiektów, które pod okiem urbanistów i architektów zyskują nowe życie i kontekst. Po nakreśleniu tła, w którym dostało się absurdalnym polskim przepisom fiskalnym, zniechęcającym do tego typu działań, Zbigniew Maćków nakreślił wizję miast przyszłości, składających się w większym zakresie z obiektów, które w trakcie swojego życia wielokrotnie zmieniają przeznaczenie i kontekst. Jako przykładem posłużył się kamienicą, w której mieści się MPP (Maćków Pracownia Projektowa): kiedyś dom własny mieszczanina, później siedziba arystokraty, następnie punkt gastronomiczny, w końcu siedziba biura architektonicznego.Architekt zdradził też, że tendencję widać w strukturze ilościowej zamówień: kiedyś 70% to obiekty nowe, a 30% projekty rewitalizacji, a ostatnio odwrotnie: 70% to rewitalizacje, a 30% to obiekty nowe.

 

Kolejni goście Future Builders

Kolejnymi prelegentami Future Builders będą:

- Bogdan Zaha – główny architekt legendarnej pracowni ZahaHadid Ltd.

- Álvaro Leite Siza Vieira – laureat licznych nagród, autor publikacji w najważniejszych pismach architektonicznych na świecie, konsultant przy produkcjach filmowych, dokumentalnych i telewizyjnych oraz uznany światowy ekspert architektury i budownictwa.

 

Zapis wideo tej rozmowy można obejrzeć na stronie głównej Future Builders

Podepnij swój artykuł

Podoba Ci się nasza działalność ? Postaw kawę dla Grupy Sztuka Architektury!
Postaw mi kawę na buycoffee.to

tagi

Wywiad, Wywiad Z Architektem

Nowa architektura w przemysłowej okolicy
Nowa architektura w przemysłowej okolicy

Choć przemysł ciężki od lat nie definiuje już charakteru Górnego Śląska, wciąż w tym regionie istnie ...

Dla nowych mieszczan
Dla nowych mieszczan

419 kawalerek oraz 33 dwupokojowych mieszkań o metrażach od 25,58 do 37 m2 mieści budynek mieszkalny ...

Bryły od mieszkania
Bryły od mieszkania

Maćków Pracownia Projektowa realizuje kolejny projekt we Wrocławiu, zakończyła właśnie budowę pierws ...

KOMENTARZE
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się, aby dodać komentarz

Opinie
ZOBACZ TAKŻE

PRACA:
Zatrudnię
  • Zatrudnię

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera