Śmierć Architektury? - Sztuka architektury

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera


Śmierć Architektury?

 

Czas czytania: ~3 min


X43OWaaS7Dt0fvyC7tDecxB7SrcldVuXnjFuzrlVV0gEYiA1qy3vVI4urfLa_smierc-arch.JPG

Architektura umiera. Zabija ją pragmatyzm. Jeżeli jest dla niej jakaś nadzieja, to tylko w rzeczywistości wirtualnej, niematerialnej – mówi historyk sztuki, prof. Marta Leśniakowska

KA: Jak ma się teoria i praktyka w przypadku architektury? Czy projektujący architekci potrzebują w ogóle teorii architektury?
ML: Obserwując to, co dzieje w polskim życiu architektonicznym, chyba nie potrzebują. Poza nielicznymi wyjątkami zdecydowana większość polskich architektów jest raczej bezideowa i co najgorsze, odczuwa z tego powodu trudne do wytłumaczenia zadowolenie. W mojej ocenie jest to między innymi efekt systemu nauczania i w rezultacie uczelnie opuszczają ludzie słabo lub zupełnie nierozbudzeni intelektualnie. To degraduje zawód architekta. Studia architektoniczne opuszczają projektanci, których zadaniem jest jedynie „usługa dla ludności”, a nie twórczość. Jest oczywiście wąska elita architektów, którzy rozumieją architekturę w kategoriach sztuki, budują i piszą. Niektórzy przechodzą na stronę sztuki, jak Zbigniew Oksiuta, bardziej już artysta niż architekt, który eksperymentując z biotechnologiami realizuje swój jasno sformułowany, wpisany w posthumanizm i zbliżony do bio-artu program.

KA: Może po prostu żadna refleksja nie jest architektom w codziennej praktyce potrzebna ?
ML: Zapewne, jeśli ich modelem estetycznym i celem jest tylko architektura żurnalowa, klonowanie sprawdzonych wzorców i modnych fajerwerków. Efektem takiej postawy jest homogenizacja architektury. I nie jest to bynajmniej problem tylko nasz, to zjawisko o charakterze globalnym. Oczywiście nie chcę powiedzieć, że warunkiem sine qua non tworzenia architektury jest zdolność do formułowania jej teorii, że jeśli T to A. Dzieło architektury jest zawsze w jakimś stopniu wykładnią postawy architekta, manifestem jego rozumienia architektury. A teoria czy pogłębiona refleksja jest sprawcza dla wyobraźni, zawsze inicjującej twórczość.

KA: Wróćmy na chwilę do historii. Kiedy pojawiła się teoria architektury ?
ML: Istnieje od czasów Witruwiusza i od początku była immanentną częścią edukacji architektonicznej, obok historii architekty rozumianej jako wiedza stosowana w codziennej praktyce architekta. Witruwiusz wypracował jeden z fundamentalnych teoretycznych, normatywnych modeli architektonicznych: antropocentryczny model homo quadratus oparty na proporcjach idealnego ciała młodego, białego mężczyzny, z którego wyprowadzone zostały wszystkie proporcje budynku, w planie i bryle. Ta tradycja, powiązana z antropocentryczną teorią genezy architektury, załamała się dopiero w okresie Rewolucji Francuskiej, gdy w wyniku matematycznej spekulacji wynaleziono nowy system pomiarów: metr (1 m = czterdziestomilionowa część równika ziemi), co zdeterminowało nowe architektoniczne proporcje. Ten antynaturalistyczny i antywitruwiański, czysto abstrakcyjny spekulatywny system metryczny był w ocenie Le Corbusiera głównym sprawcą demontażu całej tradycji architektonicznej i jej dyslokacji w pojmowaniu budynku, którego celem jest pomieszczenie człowieka. Stąd awangardowy zwrot antropocentryczny, jaki dokonał się w połowie XX wieku w nawiązaniu do kanonu Witruwiusza oraz teorii złotego cięcia i miał na celu przywrócenie przestrzeni kreowanej przez architekta jej ludzką skalę.

Dalsza część wywiadu w najnowszym numerze e-kwartalnika Krytyka Architektury


Podepnij swój artykuł

tagi

Projekt domu z nadwieszeniem
Projekt domu z nadwieszeniem

Na niełatwej do zabudowy długiej i wąskiej działce o wymiarach 14 x 116 m zespół w składzie: Tomasz ...

Webinarium Stiebel Eltron: Przepływowe ogrzewacze wody
Webinarium Stiebel Eltron: Przepływowe ogrzewacze wody

28 września 2020 o godz. 11:00 odbędzie się siódme już webinarium firmy Stiebel Eltron, które tym ra ...

Webinarium Schüco: Architektura bez barier – demografia czy potrzeba?
Webinarium Schüco: Architektura bez barier – demografia czy potrzeba?

Architektura bez barier to temat kolejnego webinarium architektonicznego firmy Schüco, które odbędzi ...

KOMENTARZE
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie przegap okazji!!!

zapisz się do naszego newslettera